Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит»




Скачать 92.01 Kb.
НазваниеҒылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит»
Дата конвертации18.01.2013
Размер92.01 Kb.
ТипДокументы
М. Қанатұлы, С.Н. Нұрланова

Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік университетінің студенті, Семей қ

Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р.Ж.

«Есеп және аудит» кафедрасының оқытушысы
СТАТИСТИКАЛЫҚ МӘЛІМЕТТЕРДІ ЖИНАҚТАУ, ТОПТАУ, ЖӘНЕ КЕСТЕ ҚҰРУ НЕГІЗІНДЕ АҚПАРАТТАРДЫҢ САПАСЫН АРТТЫРУ
Статистикалық мәліметтерді жинақтау, топтау, кесте құрудың қазіргі кездегі қажеттілігін келесідей түсіндіріп өтуге болады. Яғни, статистикалық мәліметтерді тиімді жинақтап, топтарға құрып, жиналған мәліметтер негізінде кесте құру арқылы статистика саласындағы алға қойған міндеттерді айқындауға болады. Елдегі, жалпы қоғамдағы болып жатқан маңызды мәліметтерден нақты деректер алуға, мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық жағдайы, халықтың әл-ауқаты, халық саны, қоғамның барлық салаларындағы ағымдағы мәліметтерден хабардар болуы үшін, нақты деректер негізінде арнайы мемлекеттік қорытындыларды жариялау үшін маңыздылығы жоғары болып отыр. Сондықтан Статистикалық мәліметтерді жинақтау, топтау, кесте құру кезінде статистика саласындағы мамандарға мәліметтерді тез әрі сапалы жинақтап, қорытынды шығаруға әрбір Қазақстандық азамат ат салысып, мекемелер, ұйымдардың қолдау көрсетулері маңызды.

Статистикалық мәліметтерді жинақтау – арнайы жүйе бойынша орындалған және қорытынды есептердің көмегімен алғашқы статистикалық материалдардың ғылыми қорытындыламаларын жасау.

Жалпы, топтау келесідей түрлерге жіктеледі: -типтік, (әлеуметтік- экономикалық типі); -құрылымдық (бірыңғай жіктелу құрылымы); -аналитикалық (қоғамдық құбылыстардың ара байланыстығы мен тәуелділігінің алғашқы белгілерінің байланыстығын ашу)

Статистикалық мәліметтерді топтау – алғашқы жинақталған статистикалық мәліметтерді пайдалану негізінде жатыр. Статистикалық мәліметтерді жинақтаудың қорытындысын негізінен статистикалық кесте ретінде береді. Статистикалық мәліметтерге кесте құру – зерттелген қоғамдық құбылыстардың мазмұндамасына сәйкес сандық (цифровой) талдау және арнайы формадағы мәліметтер жинағы ретінде түсіндіріледі. Статистикалық мәліметтерге кесте құру мазмұнына қарай келесідей топтарға бөлінеді: -жай (мұнда тек зерттелетін объектілердің тізімі ғана беріледі); -топтық (мұнда белгілі бір нақты белгілерге қарай жинақталаған мәліметтер топтастырылады.); -күрделі немесе жан-жақты (екі немесе оданда көп белгілеріне қарай топтар туралы мәліметтердің берілуі)

Статистикалық қызмет негізінде деректерді жинауды, өңдеуді, сақтауды және таратуды камтитын статистикалық ақпаратты өндіру процесі жатыр. Әрбір технологиялық кезеңнің оларды орындауға арналған стандарттарда сипатталған өз ерекшеліктері бар. Статистикалық деректерді өндірудің күрделі әрі ұзақ процесі статистикада бірыңғай ақпараттық жүйе құруды қиындатады. Сондықтан да осы уақытқа дейін ақпараттық технологияларды енгізу жекелеген кезеңдер мен процесстер үшін жүзеге асырылды. Бұл бағытта қазірдің өзінде бірқатар іс тындырылды: - барлық зерттеулер үшін деректерді енгізу мен өңдеуге арналған бағдарламалық кешендер бар, статистикалық сыныптамалар мен анықтамалықтар электрондық түрде ұсынылған және уақытылы жаңғыртылып отырады; - мемлекеттік статистикалық тіркелім жүргізу үшін ақпараттық жүйелер, деректердің серпінділік қатарларының базалары, статистикалық жарияланымдар базалары және басқалары енгізіледі; - қазіргі заманғы технологияларды қолдана отырып, деректерді электрондық почтамен облыстық деңгейден республикалық деңгейге, сондай-ақ аудандық деңгейден облыстық деңгейге беру жүзеге асырылады; - статистикалық ақпаратты тарату республикалық және облыстық деңгейлерде Интернет-сайттар, Web порталдар аркылы жүзеге асырылады, ал жергілікті желілер шеңберінде Интернет технологияларын пайдалана отырып деректер алмасу камтамасыз етіледі

Деректерді жинау, топтау, кесте құру Мемлекеттік статистикалық тіркелім және Әлеуметтік статистика үшін жасалатын тіркелім негізінде үйлестіріледі. Барлық кезеңдер мен процестер үшін сыныптамалар мен анықтамалықтардың жалпы базасы құрылады, бұл оларды пайдалануды оңтайландыруға және жүйе ішінде берілетін ақпараттың көлемін азайтуға мүмкіндік береді. Жүйе шеңберінде деректерді жинаудың, берудің, өңдеудің, сақтаудың және таратудың толассыз технологиясы пайдаланылады. Қызмет көрсету жүйелерін Интернет арқылы енгізу жолымен статистиканың пайдаланушылары мен респонденттері үшін сервис кеңейтіледі және жақсартылады.

Көптеген батыс елдерінде, мысалы, Италияда, ресми статистикалық мәліметтерді мемлекеттік статистика арқылы жинау ұйымдары мен жеке тұлға сұранысымен қаржыландыруы бойынша жүргізілуі мүмкін. Жалпылай алғанда отандық және шетелдердегі статистикалық жинақтардьң түрлері көп. Олар шолу жинақтары және арнайы жинақтар болып бөлінеді:

- шолу жинақтары, яғни мұнда жалпы мемлекет бо­йынша маңызды әлеуметтік-экономикалык көрсеткіштер керсетіледі;

- арнайы, жеке экономикалық сала бойынша материалдарды қамтиды.

Бұл жариялама түрінің ішінде бөлінетіндері: цифрлық, яғни тек сандық мәліметтерді қамтиды, ал, аналитикалық түрінде цифрлық материалдарды талдау арқылы жеке көрсеткіштерді есептеуде әдістемелер талқыланады.

Мәліметтерді жинау, топтаумен қатар оларды талдаумен айналысатын отандық статистикалық қызметтен шетелдердегі статистикалық қызметтің ерекшелігі - мәліметтерді талдау олар­ды жинау мен өңдеуден бөлек болуында. Көптеген елдерде статистикалық қызмет міндетіне статистикалық мәліметтерді талдау (интерпритация) кірмейді. Мұндай жұмыстармен көбінесе, ғылыми зерттеу институттары, мемлекеттік жоспарлау комиссиялары, сонымен бірге ресми емес статистикалық ұйымдары айналысады. Сондай-ақ, мұндай талдау жекелеген ұйымның бақылау мәліметтері негізінде жүзеге асуы мүмкін. Мұндай әрбір мекеменің зерттеу жұмысында жалпы ішкі өнім және оның компоненттерін бағалау, конъюктураны (кұрылымын) талдау және жобалау, «шығын-шығарылған өнім» кестесін құру, экономикалық салалық құрылымын талдау және тағы сондай сияқты өзінің арнайы бағыты болады.

Мәліметтерді жинау, топтастырудың кейбір институттарында әдістемелік жұмыстар жүргізіледі және мемлекеттік мекемелерге статистикалық бақылауды жүргізу бағдарламасын жасауда кеңес береді, статистикалық стандарт, есеп беру формалары өңделеді, баспаға мәліметтер дайындалады. Осылай ету арқылы барлық Франция әкімшіліктерінің статистикалық жұмысын үйлестіріп отырады. Францияның ста­тистикалық жұмыстарының негізгі принциптері: өзінің маманданған қызметінде статистикалық мәліметтерді дайындау мен баспаға беруде үкіметке тәуелді болмау, респонденттерден алынған жеке мәліметтердің конфиденциялдығын (құпия болуьн) қамтамасыз ету. СЭЗИ-да біртұтас жүйе құрайтын және елдің территориясындағы барлық тұтынушылардың қолы жететін мәліметтердің жиынтығы ұлттық және аймақтық деңгейлерде құрылған. Институт басқару бөлімі және бөлімшелерден тұрады. Жалпы статистика бөлімі ар­найы бақылау нәтижелері арқылы алынған мәліметтерді экономикалық талдаумен айналысады, әдістемелік жұмыс жүргізеді, статистикалық жұмыстарды жүргізуді жүзеге асырады.

АҚШ-та мемлекеттік статистика орталықтанбағандықтан статистикалық мәліметтерді жинау, топтау және кесте құрумен министрліктер, ведомстволар және штаттардағы құзырлы орындар айналысады. Бірақ, сонда да мәліметтердің негізгі көлемі Сауда министрлігі қарамағындағы Санақ бюросы, Еңбек министрлігі қарамағындағы Еңбек статистикалық бюросы, Ауылшаруашылық министрлігіне қарасты ауылшаруашылық өнім түрлерімен қамтамасыз ету қызметі, Денсаулық сақтау, білім беру және әлеуметтік қамсыздандыру министрлігі қарамағындағы халықтың табиғи өсім статистикасы арқылы алынады.

Статистиканың барлық саласындағы үйлесімділік жұмысы АҚШ президентінің басшылығымен Бюджет бюросы қарамағында құрылған статистикалық саясат бөлімі арқылы жүзеге асырылады. Бұл бюро әдістемелік кеңес беру жұмыстарымен айналысады, статистикалық ұйымдардың бюджетін қарастырып, есеп беру формасын бекітеді және бөлімшелердің жұмыс жоспарын жасайды. Статистикалық мәліметтерді талдаумен айналысатын органдары: АҚШ Президентінің атқарушы аппаратына қарасты Экономикалық кеңесшілер комитеті, Экономикалық талдау бюросы, Федералды зерттеу жүйесін басқаратын бюролар, Отандық және халықаралық жұмыстарды басқару, Тұтыну және тамақтану институты.

Тұтастай алғанда реформалар жылдары ішінде мемлекеттік статистиканың түрлі статистикалық ақпараттың үлкен көлемін өндіруге бағытталған жаңа жүйесі құрылды. Өндірілетін статистикалық көрсеткіштердің тізбесі негізінен халықаралық стандарттарға сәйкес келеді. Алайда статистикалық деректердің сапасына деген талаптардың қазіргі деңгейі өте жоғары. Сапа тұжырымдамасы статистикада уақыттылығымен және деректерді қамтумен шектелмейді. Ақпараттың ролі үздіксіз арта түсуде. Пайдаланушылардың қажеттіліктерін статистикалық жинақтармен немесе шығарылған өнімнің көлемі туралы ақпарлармен қанағаттандыру мүмкін емес. Статистикалық деректер күрделі эконометрикалық модельдерде, ғылыми зерттеулерде, маңызды сыртқы саяси мәселелерді болжауда және шешуде өте жиі пайдаланылады. Статистикалық деректер сапасының маңызды құрамдас бөліктері – пайдаланушылар үшін салыстырымдылығы мен ашықтығы.

Сонымен, алдымызда тұрған басты мақсат - статистикалық ақпараттың сапасын арттыру болып табылады. Бұл мақсатқа жету мынадай міндеттерді шешумен қамтамасыз етілетін болады – бұл біздің басты ұсыныстарымыз:

- статистикалық жүйені статистикалық қызметтің барлық аспектілері бойынша сапаны басқару жүйелерін сатылап енгізу негізінде үйлестірудің қазіргі заманғы деңгейіне көшу және барабар ұйымдастырушылық негіз құру;

- халықаралық ұсынымдар мен стандарттарды ұлттық деңгейде бейімдеу мақсатында статистиканың әдіснамасы мен әдістемесін әзірлеу және енгізу;

- мемлекеттік және салалық бағдарламаларды әзірлеуді және іске асыруды акпараттық қамтамасыз етуді жақсарту үшін статистикалық ақпаратқа талдау жасауды ұйымдастыруға және талдау жүргізуге жүйелі тәсіл енгізу;

  • деректерді жинау, топтау, және кесте құру жөніндегі халықаралық стандарттардың талаптарына жауап беретін "Мемлекеттік статистика" бірыңғай статистикалық ақпараттық жүйе құру;

Статистикалық мәліметтерді жинақтау, топтау және кесте құрудың келесідей жетілдіру жолдары бар: - мәліметтерді жинақтау, топтау, кесте құрудың жаңа электрондық базасын құру; - Статистикалық мәліметтер: жинақтау, топтау, кесте құру бойынша “Мемлекеттік статистика туралы” Заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

    1. Башкатова Б. Экономическая статистика// Учебник.-М.-ЮНИТИ.-2002.-295с.

    2. Закон Республики Казахстан «О государственной статистике»// Казахстанская правда.-1997.-7-мая

    3. Социально-экономическая статистика: Учебник// Под.ред. А. Елемесова.-Алматы.-199.-310с.

    4. Сиденко А Статистика// Учебник.-М.-Дело.-2001.-260с.

ҚОСЫМША: Статисткиалық мәліметтерді жинақтау, топтау және кесте құру негізінде мысал ретінде, топқа жүргізілген статистикалық топтау:







Топ

р/н

Топтар бойынша баллдар

(GPA)-орташа балл

Студенттер баллдары

(GPA)-орташа балл

Студенттер аты-жөні

I-топ

2,33 – 2,64 б.б.

2,33; 2,62

Альфламов Е, Садирова А.

II-топ

2,64 – 2,95 б.б.

2,77; 2,73; 2,81; 2,83; 2,89

Курсаков Р., Оразалина Г., Ортабаева Қ., Рахимжанова Н, Айбекұлы Н.

III-топ

2,95 – 3,26 б.б.

3,25; 2,99; 3,25; 3,24; 3,22

Оразбаева А., Тасболатов Д., Тлеукажиева А., Турсунгалиев Ж., Умирханова Г.

IV-топ

3,26 – 3,57 б.б.

3,55; 3,49; 3,47; 3,50; 3,53

Нұрланова С., Сапарбек Б., Смагулова Д., Тұрарбеков Қ., Шапатова Б.

V-топ

3,57 – 3,88 б.б.

3,85; 3,86; 3,79; 3,81; 3,83; 3,82; 3,84; 3,88

Шаяхметов Д., Қанатұлы М., Нұртаева Н., Халелов Д., Рахметханова А., Худашев Е., Теміржанова М., Төкенова Г.

Похожие:

Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит» icon050508 “Есеп және аудит” (күндізгі және сырттай оқыту нысаны) мамандығы бойынша оқитын студенттерге арналған өндірістік іс-тәжірибе бағдарламасы
Бухгалтерлік есеп және аудит кафедрасының ғылыми -әдістемелік семинары отырысында талқыланып, бекітілген
Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит» iconҚаржылық есеп-1 ПӘнінен 050508 мамандығы бойынша
Бухгалтерлік есеп және аудит кафедрасының ғылыми әдістемелік семинар отырысында талқыланып, бекітілген
Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит» iconАудит пәнінен курстық ЖҰмыс жазу жөнінде әдістемелік нұСҚаулар, тақырыптар
Бухгалтерлік есеп және аудит кафедрасының ғылыми әдістемелік семинар отырысында талқыланып, бекітілген
Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит» iconАудит пәнінен курстық ЖҰмыс жазу жөнінде әдістемелік нұСҚаулар, тақырыптар
Бухгалтерлік есеп және аудит кафедрасының ғылыми әдістемелік семинар отырысында талқыланып, бекітілген
Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит» iconБухгалтерлік есепке заңнамалы- нормативтік құжаттардың әдістемелік жинағы 0705002 «Бухгалтерлік есеп және аудит»
«Бухгалтерлік есеп және аудит», 0703002 «Қыржы салалар бойынша» мамандықтарға арналған
Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит» iconСтуденттерге арналған курстың ОҚу бағдарламасы
Курстың оқу бағдарламасын «Бухгалтерлік есеп және аудит» кафедрасының оқытушысы Жолаева Рита Ахантаевна 050508 «Есеп және аудит»...
Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит» iconМамандықтың шифрі мен атауы: 5В050800 Есеп және аудит
Постреквизиттер:«Бухгалтерлік есеп принциптері», «Қаржылық есеп», Аралық қаржылық есеп», «Тереңдетілген қаржылық есеп», «Бухгалтерлік...
Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит» iconАхметова С. С. «Аудит негіздері»
Аудит берілген есеп берудің дұрыстығының жауаптары және оның нормативтік құқықтық актілерге сәйкестігі. Әрбір болашақ экономист маман...
Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит» iconҒылыми жетекші: Есенгельдинова С. Ж. «Қаржы» кафедрасының аға оқытушысы ҚазақстандағЫ «карточкалық бизнесті»
«карточкалық бизнестің» қажеттілігі жылдан-жылға артуда. Қазақстандағы «карточкалық бизнес» банктік операциялардың ішіндегі сұранысқа...
Ғылыми жетекші: Дүйскенрва Р. Ж. «Есеп және аудит» iconМ.ӘУезов атындағы оңТҮстік қазақстан мемлекеттік
Силлабус «Аудит» пәні бойынша М.Әуезов атындағы ОҚму бекіткен типтік бағдарлама негізінде 050508 «Есеп және аудит» мамандағы суденттеріне...
Разместите кнопку на своём сайте:
kk.convdocs.org



База данных защищена авторским правом ©kk.convdocs.org 2012-2017
обратиться к администрации
kk.convdocs.org
Главная страница