Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе




Скачать 382.46 Kb.
НазваниеҚазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе
страница3/4
Дата конвертации20.01.2013
Размер382.46 Kb.
ТипДокументы
1   2   3   4




4.2 Елдің 2010 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық дамуының болжамы



Орта мерзімді кезеңдегі негізгі теңгерімді экономикалық өсу инвестициялық үдерістерді және тұтынушылық белсенділікті ынталандыру болып табылады.

2010 – 2014 жылдары инвестициялардың өсу қарқыны жылына орташа 3,6 %-ті құрайтын болады. Бұл белсенді технологиялық жаңғырту жүргізуге мүмкіндік беретін негізгі капиталдың жинақталуының жеткілікті жоғары өсуін қамтамасыз етеді.

2010 – 2014 жылдары тұтынудың өсуі орташа 2,6 %-ті құрайды. Бұл ретте, мемлекеттік тұтыну үй шаруашылықтарындағы тұтынумен салыстырғанда барынша жоғары қарқынмен өседі.

Тұтастай алғанда Үкімет ЖІӨ-нің құрамдауыштары өсуінің мынадай параметрлерін қамтамасыз етеді.
1-кесте
2010 2014 жылдары экономика өсуінің параметрлері, өткен жылға қарағанда %

Көрсеткіштер

2010

2011

2012

2013

2014

Тұтыну

101,0

102,2

102,9

103,3

103,7

оның ішінде жеке

101,2

102,0

102,8

103,2

103,5

мемлекеттік

101,0

102,8

103,5

103,7

104,0

Инвестициялар

101,1

103,4

103,8

104,4

105,1

Тауарлар және қызметтер экспорты

104,9

102,5

102,8

102,3

103,4

Тауарлар және қызметтер импорты

103,9

102,6

103,3

102,8

103,5



Тиісінше алдағы орта мерзімге арналған фискалдық саясат мемлекеттік тұтыну мен инвестициялардың көрсетілген параметрлерін қамтамасыз ету қажеттілігін негізге ала отырып құрылады.

2010 – 2014 жылдары нақты ЖІӨ-нің өсу қарқынының 2010 жылы 2,4 %-тен 2014 жылы 3,9 %-ке біртіндеп ұлғаюы болжанады.

2010 – 2014 жылдары ауыл шаруашылығы өнімдерінің жалпы көлемі жылдық орташа өсімі 4,0 %-ті құрайды.

Өнеркәсіп өндірісінің көлемі 2010 – 2014 жылдары орташа алғанда 3,4 %-ке өседі.

Тау-кен, сол сияқты өңдеу секторындағы өндіріс көлемінің артуы өнеркәсіп өндірісі көлемінің өсуіне ықпал етеді.

Мұнай және газ конденсатын өндіру көлемі 2009 жылы 75,0 млн. тоннадан 2014 жылы 85,0 млн. тоннаға дейін артады.

Өнеркәсіп өндірісі көлемінің артуы құрылыс және көлік қызметі көлемінің өсуіне ықпал етеді.

Құрылыс көлемінің өсу қарқынының 2010 жылы тиісінше 1,0 %-тен 2014 жылы 3,7 %-ке дейін, көлік қызметінің –1,7 %-тен 4,0 %-ке дейін артуы болжамдануда.

Байланыс қызметінің көлемі болжамдар бойынша орташа алғанда жылына 5,8 %-тен астам деңгейде өсіп отырады.

Орта мерзімді кезеңде әлемдік тауар нарығында бағалардың артуы және өндіріс көлемдерінің ұлғаюы экспорт көлемінің ұлғаюына мүмкіндік туғызады. Ішкі табыстардың өсуі импорттың ұлғаюына ықпал етеді.

2010 жылы ағымдағы шот дефицитінің ЖІӨ шаққандағы тапшылығы 2,8 % деңгейінде болжануда, одан кейінгі 2011 – 2012 жылдары оның 1,8 %-ке дейін біртіндеп төмендейді.

2-сурет
2010 – 2012 жылдарға арналған төлем теңгерімінің болжамы*



* Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің болжамы
Төлем теңгерімінің болжамды параметрлері ақша-кредит саясаты параметрлері және елдің орта мерзімді кезеңге арналған макроэкономикалық дамуы параметрлерімен үйлесімді болып отыр.

Болжамдар бойынша 2014 жылы ЖІӨ халықтың жан басына шаққанда 10 мың АҚШ долларынан астам соманы құрайды.
3-сурет
2010 – 2014 жылдарға арналған ЖІӨ-нің халықтың жан басына шаққандағы болжамы



Қалпына келтіру және алдағы уақытта тұрақты экономикалық өсу қарқынын қолдау саясатын жүргізу басымдықтар ретінде халықтың өмір тіршілігінің сапасын және әлеуметтік стандарттарын орнықты арттыруды көздейді.

Жұмыссыздық деңгейінің 2010 жылғы 7,6 %-тен 2014 жылы 7,0 %-ке дейін төмендеуі болжанып отыр.

2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму көрсеткіштердің болжамы қосымшада берілген.
4.3 Макроэкономикалық тәуекелдер және ден қою тетіктері
Теңгерімделген және сапалы экономикалық өсуді қамтамасыз ету саясатын іске асыру кезінде жағдайлардың өзгеру дәрежесіне байланысты ден қоюдың әртүрлі тетіктерін талап ететін белгілі бір макроэкономикалық қауіптердің пайда болуы мүмкін.

Әлемдік экономиканың дағдарыстан шығу белгілерінің жоқтығы, шикізат ресурстарына әлемдік бағалардың одан әрі төмендеуі, сыртқы нарықтардың қарыз алуға жабық болуы салдарынан экономикалық жағдайлардың нашарлауы, мемлекеттік бюджеттің түсімдері мен шығыстарының төмендеуіне, теңгенің құлдырау жағына қысым көрсететін, елге шетелдік валюта ағымының қысқаруына, іскерлік және тұтынушылық белсенділіктің төмендеуіне және кейіннен экономиканың рецессиясына алып келеді.

Инвестициялық, іскерлік және тұтынушылық белсенділікті қосымша ынталандыру мақсатында экономика секторларының өтімділігін қосымша қолдау жөнінде шаралар қолданылатын болады:

Ұлттық қордан қосымша қаражат тарту;

кредитке тәуелді салаларды қолдау үшін, оның ішінде, мемлекеттік компаниялар мен даму институттарының ресурстарын тарту;

екінші деңгейлі банктердің өтімділігін арттыруды, соның ішінде, ең кіші резервтік талаптардың нормативтерін қайта қарау арқылы қолдау.

Жағдайлар жақсарған кезде – шикізат ресурстарына әлемдік бағалар едәуір өскен кезде, сыртқы қарыз алуларға қол жетімділік ашылған жағдайда елге шетелдік валюта ағынының артуы, бюджет түсімдері мен шығыстарының өсуі болады, бұл, өз кезегінде, «экономиканың қайта қызып кетуіне», инфляция деңгейінің артуына, сондай-ақ теңгенің нығаю жағына және шикізат емес экспорттың бәсекеге қабілеттілігінің төмендеуіне алып келуі мүмкін.

Осы жағдайда мынадай қажетті шаралар қабылдануы қажет:

артық өтімділікті және ақша эмиссиясын стерильдеу;

Ұлттық қордағы жинақтарды ұлғайту;

фискальдық саясатты қатаңдату (бюджет шығыстарын ЖІӨ-нің номиналдық өсуі қарқынынан төмен деңгейге дейін қысқарту);

ақша-кредит саясатын қатаңдату (ең кіші резервтік талаптардың тетіктері және реттелетін ставкалар арқылы);

Ұлттық банктің халықаралық резервін ұлғайту;

Банк секторының сыртқы қарыздармен байланысты тәуекелдерді шектеу.

Банкттердің несиелендіруіне барынша тәуелді экономика секторларында «қызып кетудің» қайталану мүкіндігіне байланысты капитал ағындарын шектеу мен әртараптандыруды және экономика салаларын құрылымдық реттеу шараларын көздеу қажет.


5. Бюджет параметрлерінің болжамы
5.1 Бюджет-салық саясатының негізгі бағыттары
Алдағы орта мерзімді кезеңде фискалдық саясат жедел қалпына келтіруді қамтамасыз ету және экономиканың одан әрі сапалы өсуі үшін әлемдік экономикалық және қаржы дағдарысының салдарын еңсеру, мемлекеттік басқару мен жоспарлау жүйесін сауықтыру және оны жетілдіру жөніндегі шараларды қамтитын үш деңгейлі бағыт бойынша бір мезгілде жүргізіледі:

Бірінші бағыт – экономиканы қолдау жөніндегі бірінші кезекті шаралар ел азаматтарының тұрмыс деңгейінің жоғарылауын және жұмыссыздықтың өсуіне жол бермеуді қоса алғанда, әлеуметтік проблемаларды шешу салаларында осыған дейін қабылданған шараларды іске асыруды жалғастыруды, қаржы секторын тұрақтандыруды, жылжымайтын мүлік нарығындағы проблемаларды шешуді, шағын және орта бизнесті қолдауды, агроөнеркәсіп кешенін дамыту мен инновациялық, индустриялық және инфрақұрылымдық жобаларды, оның ішінде мемлекеттік және ұлттық холдингтердің күшімен іске асыруды көздейді. Жекелеген салық ставкаларын азайтуды қоса алғанда, салық саясатын жетілдіру жөніндегі іс-шаралар жалғасады. Бұдан басқа, жағдайға байланысты жедел әрі икемді түрде бюджет саясатын түзететін икемді шешімдер, оның ішінде бюджет параметрлерін нақтылау шаралары қолданылатын болады.

Екінші бағыт – мемлекеттік қаржыны сауықтыру мемлекеттік жоспарлаудың нақты жігіне сәйкес бюджеттік жоспарлауды жүзеге асыруды көздейді: мемлекеттік мақсаттар – мемлекеттік органдардың стратегиялық мақсаттары – тактикалық міндеттер – іс-шаралар – ресурстар – бюджет. Өз кезегінде, бюджет оңтайлы шараларды және экономикаға оң әсер ететін орта мерзімді және ұзақ мерзімді келеңсіз салдарларға – инфляцияға, бюджет тапшылығының күрт өсуіне әкеп соқпайтын бюджет қаражатының көлемін айқындауға құрылады. Сондай-ақ 2009 жылы шығыстарды оңтайландыру нәтижесіне қысқартылған бюджеттің ағымдағы шығындарының өсуін тежеуді, инвестициялық жобаларды басталған жобаларды аяқтау және жаңаларын іске асырудың, оның ішінде әртүрлі бағыттар бойынша қаржыландыруға көптеген жобаларды алу себебінен созылуына жол бермеу арқылы іске асыруды реттеуді көздейді.

Үшінші бағыт – дағдарыстан кейінгі кезеңде экономиканың сапалы өсуінің негіздерін қамтамасыз ету, ол бір жағынан бюджеттік қаржыландырумен, екінші жағынан экономикалық саясаттың жеке меншік инвестициялардың деңгейін, басым бағыттар бойынша жұмыспен қамтуды арттыруға, сондай-ақ экономиканың құрылымын тиісті өзгертулерге және тиісті салалардағы экспорттың үлесін арттыруға бағытталған реттеу шараларымен бекітілетін орта мерзімді және ұзақ мерзімді жоспарлаудың нақты басымдықтарын тұжырымдауды көздейді.

Салық саясаты

2009 жылдың 1 қаңтарынан бастап «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» (Салық кодексі) жаңа Қазақстан Республикасының Кодексі қолданысқа енгізілді, ол экономиканы жаңғыртуға және әртараптандыруға, бизнесті «көлеңкеден» шығаруға ықпал етеді.

Жаңа Салық кодексі:

  • экономиканың шикізат емес секторына түсетін жалпы салық жүктемесін азайту;

  • экономиканы жаңғыртуға және әртараптандыруға ықпал ететін жағдай жасау;

  • салықтық әкімшілендіруді жетілдіру және салықтық рәсімдерді оңайлату есебінен бизнес жүргізу үшін жағдайды жақсарту.

Төмендегі нормалар Салық кодексінің барынша маңызды әрі концептуалдық негізгі тұстары болып табылады:

Салықтық жүктемені төмендету мақсатында 2009 жылдан бастап корпоративтік табыс салығының ставкасы 30 % -тен 20 %-ке дейін төмендеді.

Корпоративтік табыс салығының ставкасының төмендеуіне қосымша инвестициялық салық преференцияларын алу тәртібі айтарлықтай жеңілдетілді, инвестициялық салық преференциялары корпоративтік табыс салығы бойынша ғана берілетін болады. Жеңілдік үш жылға дейінгі кезең ішінде инвестицияларды жедел шегеру нысанында қолданылады.

Сонымен бір мезгілде зияндарды өтеудің мерзімі 3 жылдан 10 жылға дейін ұзартылады, бұл инвестициялық жеңілдіктердің артықшылықтарын толығынан пайдалануға мүмкіндік береді;

2009 жылдан бастап қосылған құн салығының ставкасы 13%-тен 12 %-ке дейін төмендеді. 2009 жылдан бастап «дебетті» сальдо деп аталатын, яғни тауар беруші төлеген ҚҚС сомасының сатып алушы төлеген ҚҚС сомасынан асқанын қайтару туралы ереже енгізілді. Бұл шара салық төлеушінің тауар берушілерге төлеген, әсіресе негізгі құралдарды жаңғырту мен жаңарту кезеңінде төлеген ҚҚС нысанындағы айналым құралдарын тоқтатып қоюды жоюға бағытталған.

Тіркеуге міндетті түрде қою кезінде қосылған құн салығы бойынша минималды айналым шегі 15 000 еселік айлық есептік көрсеткіштен 30 000 еселік мөлшерге дейін жоғарылатылды, бұл шағын бизнеске салықтық және әкімшілік жүктемені төмендетуге мүмкіндік береді.

Әлемдік қаржы дағдарысы себебінен экономиканы тұрақтандыру жөніндегі бүгінгі жағдайда Салық кодексінде қаржы секторындағы салық салуға қатысты бірқатар мәселелер көрініс тапты.

Атап айтқанда, 2009 – 2011 жылдар кезеңіне левередждің (жеткілікті капиталдандыру ережесі) шекті коэффициентін ұлғайту есебінен сыйақыны шегеру мөлшері қаржы ұйымдары үшін 7-ден 9-ға дейін, өзге де заңды тұлғалар үшін 4-тен 6-ға дейін ұлғайтылды.

Шағын кредит ұйымдарына салық кезеңі ішінде берілген кредит сомасының 15 %-інен аспайтын күмәнді шағын кредиттердің орнына резервтер құру жөніндегі шығыстардың сомасын шегерімге жатқызу құқығы берілді.

Жер қойнауын пайдаланушыларға салық салу жүйесі реформаланды.

Жер қойнауын пайдалану бөлігінде роялтиді пайдалы қазбаларды өндіру салығымен (ПҚӨС) ауыстыру көзделген. Пайдалы қазбаларды өндіру салығын есептеу жер қойнауын пайдаланушы өндіретін пайдалы қазбалар көлемінің әлемдік баға бойынша есептелген құнына қарай жүргізіледі. Бұл ретте, рентабельдігі төмен, суландырылған, аз дебетті және өндірілген кен орындарын игеретін жер қойнауын пайдаланушылар үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен жеңілдікті ставкалар белгіленеді. «Теңізшевройл» (ТШО) жауапкершілігі шектеулі серіктестігі мен қолданыстағы Өнімді бөлу туралы келісім-шарттан (ӨБК) басқа, барлық жер қойнауын пайдаланушылар үшін келісім-шарттардың салықтық режимінің «тұрақтылығы» ережесі алынып тасталды.

Әлеуметтік салықты реформалау шеңберінде 13-тен 5 %-ке дейінгі ставкасы бар салықтың регрессивті шкаласынан 11 %-і ставкасымен жазық шкалаға көшу жүзеге асырылды. Жеке табыс салығы бойынша бірыңғай ставка 10 % деңгейінде сақталды.

Сондай-ақ салық кодексіне мүліктік салықтарды реформалау, айталық барлық мүліктен жылжымайтын мүлікке дейін мүлікке салық салу базасы қысқартылды, заңды тұлғалардың құны 120 млн. теңгеден астам қымбат бағалы мүліктеріне ставкалар 0,5-тен 1%-ке дейін көтерілді, сондай-ақ көлік құралдарына салықтарды есептеген кезде көлік құралдарына арналған түзету коэффиценттері алынып тасталды.

Салықтық әкімшілендіру Қазақстан дамуының жаңа кезеңінің болмыстарымен сәйкестендірілді. Салықтық реформаның басқа да бағыттарымен қатар жаңа Салық кодексі тікелей әсері бар заң болуға тиіс екендігі нақты айқындалды, бұл ретте, ол әкімшілендірудің сапасы мен салық төлеушілердің мүдделерін үйлестіруі тиіс. Осымен байланысты, Салық кодексіне салық салу саясатындағы нормативтік құқықтық актілер барынша толық енгізілді, салық рәсімдері оңайлатылды.

Кіріс түсімдерін болжау

2010 – 2012 жылдарға арналған мемлекеттік бюджеттің кірістері Салық кодексінің және басқа да нормативтік құқықтық актілердің ережелерін ескере отырып орта мерзімді кезеңге арналған макроэкономикалық көрсеткіштердің болжамды параметрлері негізінде айқындалған.

Кірістерді есептегенде мемлекеттік басқару және мемлекеттік мекемелердің қызметкерлердің жалақыларын 2010 жылы 1 шілдеден 25 %-ке, 2011 жылы 1 шілдеден 30 %-ке арттыру және Әлеуметтік сақтандырудың мемлекеттік қорына аударымдардың 2010 жылы 5%-ке дейін арттырудың нәтижесінде әлеуметтік салықтың және 2010 – 2012 жылдары ең төменгі жалақы мөлшерінің ұлғаюына байланысты жеке табыс салығының төмендеуі ескерілді.
1   2   3   4

Похожие:

Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе iconҚазақстан Республикасының 2011 – 2015 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе
...
Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе iconБұқар жырау ауданының әлеуметтік-экономикалық дамуы болжамына баяндама. Кіріспе
Ауданның 2010-2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық дамуы болжамы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы «27» тамыздағы...
Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе iconШарбақты аудан әкімдігінің 2009 жылғы «28» қазандағы №228/8 қаулысына қосымша
Шарбақты ауданының 2010-2014 жылдарға арналған әлеуметтік экономикалық дамуының болжамы (одан әрі-Әлеуметтік-экономикалық даму болжамы)...
Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе icon2013-2017 жылдарға арналған Қостанай ауданының әлеуметтік – экономикалық даму болжамы Кіріспе
Республикасы Үкіметінің №423 қаулысымен бекітілген әлеуметтік – экономикалық даму болжамын рәсімдеу ережесіне енгізілген өзгерістерге...
Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе iconШығыс Қазақстан облысы Аягөз ауданының 2012-2016 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы
Республикасының Бюджет кодексіне, «Әлеуметтік-экономикалық даму болжамын әзірлеу ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің...
Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе iconI. 2012-2016 жылдарға арналған Жаңақорған ауданың әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштері
Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 27 тамыздағы №1251 қаулысымен бекітілген «Әлеуметтік-экономикалық даму болжамы ережесіне» сәйкес...
Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе iconАҚТӨбе облысының 2013-2017 жылдарға арналған әлеуметтік экономикалық даму болжамы
...
Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе iconI. 2012-2016 жылдарға арналған Арал ауданының әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі көрсеткіштері
Бюджет Кодексіне 2012-2016 жылдарға арналған Арал ауданының әлеуметтік-экономикалық даму болжамы мен бюджеттік параметрлеріне және...
Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе iconӨскемен қаласының 2012-2016 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Өскемен қ., 2011 ж. Мазмұны
Жергілікті бюджеттік бағдарламалар әкімшілері бойынша 2012-2014 жылдарға арналған шығыстардың болжамды көлемдері
Қазақстан Республикасының 2010 – 2014 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Кіріспе icon2013 – 2017 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық даму болжамы Бес жылдық кезеңге арналған
Мұнайдың әлемдік бағасы (Brent қоспасы), жылына орташа есеппен бір баррелі үшін АҚШ долл
Разместите кнопку на своём сайте:
kk.convdocs.org



База данных защищена авторским правом ©kk.convdocs.org 2012-2019
обратиться к администрации
kk.convdocs.org
Главная страница