Лекциялық материалдың мазмұны




НазваниеЛекциялық материалдың мазмұны
страница4/9
Дата конвертации23.11.2012
Размер1.02 Mb.
ТипЛекция
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Бақылау сұрақтары.

1.Термин сөздерге анықтама беру.

2. Этнографиялық материалдарды жинақтаудың әдістерін анықтау.

3.Халық тұрмысы мен шығармашылығын зерттеу жолдарын көрсету.
Тақырып № 6. Сәулеткерлік және өнер ескерткіштері туған өлкенің дерек көздері.

1. «Архитектура» түсінігі. Қазақстан территорясындағы тарихи ерекшеліктер.

архитектура ескерткіштері.Өлкетану жұмыстарынадағы тарихи және мәдени ескерткіштері.

2. Архитектураның шығу кезеңі.Қазақстан территориясындағы ірі архитектуралық ескерткіштер. Өнердің қалыптасуы.

Бақылау сұрақтары.

1.Термин сөздерге анықтама беру.

2. Қазақстан территориясындағы ірі архитектуралық ескерткіштерге сипаттама беру.

3. Өнердің қалыптасу тарихына тоқталу.

Тақырып №7. Туған өлкенің ауызша деректері.

Тарихи аңыздардың қалыптасуы. Археологиялық дереккөздер және оларыдң өлкетану жұмыстарына пайдаланылуы.Қазақстан туралы археологиялық деректер.Елді мекендер және қорымдар.Археологиялық материалды өңдеу.Орыс географиялық қоғамы және археологиямен әуестенушілердің Түркістан үйірмесінің Қазақстан территориясындағы археологиялық ескерткіштерді зерттеудегі рөлі. Ономастика. Топонимика. Антропонимика.Даланың ауызша тарихнамасы.

Бақылау сұрақтары.

1.Термин сөздерге анықтама беру.

2. Тарихи аңыздардың қалыптасуын анықтау.
Тақырып № 8. Қазақстанда өлкетанудың қалыптасуы және дамуы. ХІХ ғ. Орыс зерттеушілерінің Қазақстан тарихын және өлкетанудағы үлесі.

Қазақстанда өлкетанудың қалыптасу кезеңдері. Орыс авторларының Қазақстан тарихын зерттеуі.П.И.Рычков және оның «Оренбург топографиясы » еңбегі (1962), А.Левшин- «қырғыз-қазақ қайсақ ордалары мен далаларының сипаттамасы» еңбегі (1832) Н.Аристов, Потанин, Радлов, Харузин, Гродековтардың еңбектері. Өлкетанудың дерек көздерінің бастауы.Қазақстанда өлкетанудың қалыптасу кезеңдері. ХІХ ғ. зерттеушілердің өлкетануға қосқан үлесі. Жергілікті тарихты зерттеуге орыс зерттеушілері мен саяхатшыларының үлесі.

Бақылау сұрақтары.

  1. Қазақстанда өлкетанудың қалыптасу кезеңдерін атау.

  2. Өлкетанудың дерек көздерін сипаттау.

  3. Жергілікті тарихты зерттеуге орыс зерттеушілері мен саяхатшыларының қосқан үлесін көрсету.


Тақырып № 9. Қазақстанды зерттеудің Қоғамы – Қазақстан Республикасындағы - өлкетану зерттеудің орталығы.

Қазақстан зерттеудің қоғамының құрылуы. ХХ ғ 20- жылдарындағы ғылыми қоғамдар және олардың өлкетану жұмыстарына қалыптастырудағы рөлі. Қазақстанды зерттеп-тану қоғамының қызмет қайраткерлері М.Тынышбаев, А.Диваев, А.Затаевич және тағы басқалардың іс-қайраткерлігі. Қазақстандағы өлкетану жұмыстарының қазіргі уақыттағы барысы. Қазақстанды зерттеуді қоғамның міндеті мен тапсырмасы.Алғашқы өлкетану-ғылыми съезінің қорытындысы мен маңызы.

Бақылау сұрақтары.

1.Қазақстан зерттеудің қоғамының құрылуын сипаттау.

2.Қазақстанды зерттеу қоғамның міндеті мен тапсырмаларын анықтау.
Тақырып №10. Туған өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары, ағартушыларының рөлі және қызметі.

Ш. Уәлиханов – шығыстанушы, этнограф, тарихшы және саяхатшы.Еңбектерін көрсету. Абайдың қазақ мәдениеті мен тарихындағы рөлі. Ы. Алтынсариннің қазақ топографиясы мен қазақ әдебиетіне қосқан үлесі. ХІХ ғ аяғы мен ХХ ғ басындағы қазақ демократиясы өкілдерінің еңбектері мен іс-қайраткерлігі. Ш.Құдайбердіұлы, М.Жүсіп Көпейұлы, Н.Наушабаев, А.Байтұрсынов, Ә.Бөкейханов, М.Дулатов, М.Бабажанов, Х.Досмұхамедов және басқалары.

Бақылау сұрақтары.

1.Ш. Уәлихановтың алғашқы қазақ ғалымы екенін дәлелдеу.

2.Абайдың қазақ мәдениеті мен тарихындағы рөлін көрсету.

3. Ы. Алтынсариннің ағартушылық қызметіне тоқталу.
Тақырып №11. Өлкетану библиографиясы өлкетану дерек ретінде. ХІХ ғ екінші жартысы мен ХХ ғ. басындағы қазақтардың баспасөз кітабы және олардың басылымдары.

1. Қазақ тілінде баспа кітаптардың пайда болуы.

2. Қазандағы Азиялық типография.

3. Қазақстанда кітап басудың дамуы.Шығарылған басыоымдар, авторлары.

Бақылау сұрақтары.

1.Қазақ тілінде баспа кітаптарды атау.

2.Қазақстанда кітап басудың дамуын сипаттау.
Тақырып №12. Тарихи-өлкетану мұражайларының қалыптасуы.

Орталық мемлекеттік мұражай. Қазақстандағы мұражайлар тарихы. Мұражайлық өлкетану және ескерткіштерді қорғау ісінің дамуы.Мұражай ісінің Қазақстанда дамуы. Тарихи-өлкетану мұражайлары (Орынбор, Семей, Жетісу т.б. мұражайлары) Қазақстан мұражайларын қорғау қоғамы және оның өлкені зерттеудегі қызмет-қайраткерлігі.
Бақылау сұрақтары

1.Тарихи-өлкетану мұражайларының қалыптасуын анықтау.

2.Қазақстандағы мұражайлар тарихы сипаттау.
Тақырып №13.Қазақстан Республикалық мемлекеттік мұрағат құжаттары.

1.Революцияға дейінгі мұрағаттар.

2.Мемлекеттік мұрағаттар. мұрағаттар мазмұны олардың жеке өзіндік мекемелер ретінде немесе бөлімдерінің өлкетану ісінде мақсаты мен міндеті, мекемелерде құжаттар жұмысы жеке қоғамдардың істері,жалпы өлкетану саласындағы қызметтер. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік мұрағаттардағы құжаттық материалдар.
Мұрағат мекемелері және олардың өлкетану жұмыстарындағы рөлі.Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік мұрағаты.Облыстық, аудандық мұрағат мекемелері және олардағы материалдарыдың өлкетану жұмыстарында пайдаланылуы.Облыстық мұрағаттар.

Бақылау сұрақтары.

1.Революцияға дейінгі мұрағаттар тарихына тоқталу

2.Облыстық мұрағаттар жайлы мәліметтерді талдау.
Тақырып №14-15. Мектептегі өлкетану. Мектептегі өлкетанудың міндеті.

1. Өлкетану мектептегі тарих сабағында.Мектептің өлкетанудағы педагогикалық маңызы.

2. Өлкетану сабақтарының негізгі түрлері.

3. Өлкетануға қатысты факультатив сабақтарының бағыттары. Өлкенің тарихын жинақтаудағы негізгі принциптері және жүйесі.

4. Өлкетану үйірмесін ұйымдастыру. Тарих сабағында өлкетану әдістемесін қолдану мәселесі. Тарихты оқытуда негізгі өлкетану принципі қолданылады, оқушыларға өлкетану сабағы жергілікті материалдар бойынша тәрбие жұмысын жүргізу.

Бақылау сұрақтары.

1.Мектептегі өлкетанудың міндетін анықтау.

2.Өлкетану сабақтарының негізгі түрлерін көрсету.

Семинар сабақтарының жоспары
1-тақырып. Тарихи өлкетанудың міндеті мен мақсаты

  1. «Өлкетану» түсінігі, зерттеу обьектісі, міндеттері.

  2. Тарихи өлкетанудың ерекшеліктері, деректері және әдістемелік негіздері

  3. Тарихи және мәдени ескерткіштердің жүйелері.

Бақылау сұрақтары:

1.Тарихи өлкетанудың мақсаты мен міндеттерін анықтау.

2.«Өлкетану» ұғымына түсінік беру.Өлкетану зерттеу обьектісі
2-3 тақырып. Тарихи өлкетанудың қалыптасу және даму тарихы. Тарихи дерек ретінде.

1. Өлкетану ғылымдар жиынтығының кешені. Тарихи өлкетанудың ұйымдастыру формасы.

2. Өлкетану бойынша деректер (Геродот, Страбон, Ибн-Хордадбек, Максиди, Ибн Хаукаль, Ибн-Фадлан, Ал-Бируни, Джувайни, Елюй Чу-Цай, Чань-Чунь және т.б.)

3. Қазақстанды зерттеудегі Европа саяхатшылары мен елшілері. Иоанн де Плано Карпини, Вильгельм де Рубрук.

Бақылау сұрақтары:

1.Тарихи өлкетанудың қалыптасу кезеңдерін ата.

2.Өлкетану негіздері, өлкетануға анықтама беру.

3.Деректерді оқып, танысып, сипаттау.
4-тақырып. Көне түрік жазба ескерткіштерінің туған өлкені зерттеудегі рөлі

1. Қазақстан халықтарының мәдени өміріндегі көне және ортағасырлық жазбалардың маңызы. (Әл-Фараби, Ұлықбек, Қадірғали, Баласағұни, Яссауи трактаттарының ерекшеліктері және оларды зерттеудегі қиыншылықтар).

2. Қазақ халықына қатысты көне жазбалар («Оғыз-Наме», Қорқыт туралы аңыз, Алпамыс поэмасы және т.б.)

Бақылау сұрақтары:

1.Термин сөздерге анықтама беру.

2. Археологиялық деректердің жүйелері мен зерттеулердің түрлерін талдау.
5-6 -тақырып. Қазақстанның археологиялық дерегі және оны өлкетануда пайдалану.

1. «Археология» түсінігі.

3. Археологиялық деректердің жүйелері мен зерттеулердің түрлері.

3. Археологиялық ескерткіш - өлкетанудың дерек көзі.

Бақылау сұрақтары:

1.Термин сөздерге анықтама беру.

2. Археологиялық деректердің жүйелері мен зерттеулердің түрлерін талдау.
7 -тақырып. Қазақстан тарихы бойынша этнографиялық деректер.

1. «Этнография» түсінігі. Этнологиялық материалдарды жинақтаудық әдістері.

2. Этнологиялық терминология, жергілікті жердің этнологиялық деректері.

3. Халық тұрмысы мен шығармашылығын зерттеу.

Бақылау сұрақтары:

1.Термин сөздерге анықтама беру.

2. Этнографиялық материалдарды жинақтаудың әдістерін анықтау.

3.Халық тұрмысы мен шығармашылығын зерттеу жолдарын көрсету.
8 -тақырып. Сәулеткерлік және өнер ескерткіштері - туған өлкенің дерек көздері.

1. «Архитектура» түсінігі. Архитектураның шығу кезеңі.

2. Қазақстан территориясындағы ірі архитектуралық ескерткіштер: Қожа Ахмет Яссауи, Айша Бибі, Қарахан, Алаша хан және т.б.

3. Өнердің қалыптасуы.

Бақылау сұрақтары:

1.Термин сөздерге анықтама беру.

2. Қазақстан территориясындағы ірі архитектуралық ескерткіштерге сипаттама беру.

3. Өнердің қалыптасу тарихына тоқталу.

9 -тақырып. Туған өлкенің ауызша деректері

1. Тарихи аңыздардың қалыптасуы.

2. Ономастика. Топонимика. Антропонимика.

3. Даланың ауызша тарихнамасы.

Бақылау сұрақтары:

1.Термин сөздерге анықтама беру.

2. Тарихи аңыздардың қалыптасуын анықтау.
10-11 -тақырып. Қазақстанда өлкетанудың қалыптасуы мен дамуы. ХІХ ғ. орыс зерттеушілерінің өлкетануға қосқан үлесі.

1. Қазақстанда өлкетанудың қалыптасу кезеңдері. ХІХ ғ. зерттеушілердің өлкетануға қосқан үлесі.

2. Өлкетанудың дерек көздерінің бастауы.

3. Жергілікті тарихты зерттеуге орыс зерттеушілері мен саяхатшыларының үлесі.

Бақылау сұрақтары:

1.Қазақстанда өлкетанудың қалыптасу кезеңдерін атау.

2.Өлкетанудың дерек көздерін сипаттау.

3.Жергілікті тарихты зерттеуге орыс зерттеушілері мен саяхатшыларының қосқан үлесін көрсету
12-тақырып. Қазақстан Республикасы - өлкетану жұмыстарының орталығы.

1. Қазақстанды зерттеудің қоғамының құрылуы.

2. Қазақстанды зерттеуді қоғамның міндеті мен тапсырмасы.

3. Алғашқы өлкетану-ғылыми съезінің қорытындысы мен маңызы.

Бақылау сұрақтары:

1.Қазақстан зерттеу қоғамының құрылуын сипаттау.

2.Қазақстанды зерттеу қоғамның міндеті мен тапсырмаларын анықтау.
13-тақырып. Қазақстандық ғалымдардың, ағартушылардың өлкетану ісіндегі рөлі мен қызметі.

1. Ш. Уәлиханов – шығыстанушы, этнограф, тарихшы және саяхатшы.

2. Абайдың қазақ мәдениеті мен тарихындағы рөлі.

3. Ы. Алтынсариннің қазақ топографиясы мен қазақ әдебиетіне қосқан үлесі.

Бақылау сұрақтары:

1.Ш. Уәлихановтың алғашқы қазақ ғалымы екенін дәлелдеу.

2.Абайдың қазақ мәдениеті мен тарихындағы рөлін көрсету.

3. Ы. Алтынсариннің ағартушылық қызметіне тоқталу.
14-тақырып. Өлкетану библиографиясы өлкетану дерек ретінде. ХІХ ғ. екінші жартысы мен ХХ ғ. басындағы қазақ баспасөз кітабы және олардың басылымдары.

1. Қазақ тілінде баспа кітаптардың пайда болуы.

2. Қазандағы Азиялық типография. Қазақстанда кітап басудың дамуы.

Бақылау сұрақтары:

1.Қазақ тілінде баспа кітаптарды атау.

2.Қазақстанда кітап басудың дамуын сипаттау
15-тақырып. Өлкетану мектебі. Өлкетану мектептің мақсаты.

1. Өлкетану мектептегі тарих сабағында. Өлкетану сабақтарының негізгі түрлері.

2. Өлкетануға қатысты факультатив сабақтарының бағыттары. Өлкетану үйірмесін ұйымдастыру.

Бақылау сұрақтары:

1.Мектептегі өлкетанудың міндетін анықтау.

2.Өлкетану сабақтарының негізгі түрлерін көрсету

Ұсынылатын әдебиеттер:

Негізгі:

  1. Ахметова С.Ш. Историческое краеведение в Казахстане,А-А., 1982.

  2. Матюшин Г.Н. Историческое краеведение.М.: «Просвещение». 1987.

  3. Ащурков В.Н,. КацюбаД.В., Матюшин Г.Н. Историческое краеведение М.1980.

  4. Горфрейн М.,Шепелов Л. Архивоведение. М.1981.

  5. Левкин К.Г. Музееведение. М.,1988.

6.А.Күзембайұлы, Т.Әлібек, Р.Байдалы, Е.Әбіл «Топонимическая история Костанайской области» , Қостанай,2009 ж.

7. Қазақстан тарихы.3 томдық, «Атамұра» баспасы, Алматы, 2002.

8. Ә. Әбдәкімұлы. Қазақстан тарихы. «Қазақстан», Алматы, 2005.

9. Г.В.Кан, Н.У.Шаяхметов. Қазақстан тарихы. Алматы, 2007.

Қосымша:

  1. Арғынбаев Х.А. Қазақ халқындағы семья мен неке. Алматы:Ғылым,1973,288бет

  2. Народы мира. Энциклопедический сборник . М.,2002.

  3. Рассохина Э.Н. Казахские национальные традиции.А-А.,1996.

  4. Сарсенбаев Н.С. Обычаи,традиции и общественная жизнь казахов.А-А.,1992.

  5. Морохин В.Н. Методика собирания фольклора. М.,1990

  6. Мурзаев Н. Очерки топонимики. М.,1975.

  7. Нурбекова Н. Целесообразность изучения краеведческого материала на уроках.// История Казахстана: преподавание в школе № 4,2005

  8. Кравченко Л.Б. О работе школьного краеведческого музея школы гимназии №6 г.Семипалатинска.// История Казахстана: преподавание в школе №4 2005.

  9. Кравченко Л.Б. Тематические выставки в школьном краеведческом музее. // История Казахстана: преподавание в школе №7,2004

  10. Токарев С.А. История русской этнографии. М.,1986

  11. Курумбаев Н. Этнокультурное обследование Западно-Казахстанской области. // История Казахстана: преподавание в школе № 6,2004

  12. Курумбаев Н. Семипалатинская интерпретация казахских поверий.// История Казахстана: преподавание в школе №6,2004

  13. Қ.Орманов. «Өлкетану тарихи атаулардан басталады» / /Ана тілі .№37.2006ж.

  14. Қалқаман Жақып. «Қазағымның бір қонысы Қостанай» //Жас Өркен.Қостанай.

  15. А.Мауданов. «Күн сәулелі Қостанайым» 2006ж.

  16. Қ.Оспанова. «Мұражай ғасырлар зердесі» //Қостанай таңы. 9 маусым.2006ж.

  17. С.Сыздықов. «Туған жердің ту көтерген батырлары» // Қостанай таңы. 19 шілде. 2006ж.

  18. Б.Қойшыбайұлы. «Ұжымдастырудың ащы сабағы.» //Қостанай таңы. 8 тамыз. 1999ж.

  19. А.Шаяхметов. «Қостанай атауы туралы» //Қостанай таңы 15 қаңтар. 1992ж.

  20. С.Сыздықов. «Туған өлке шежіресі» //Қостанай таңы 29 қаңтар. 1

  21. Пылев А.И. Ходжа Ахмед Ясави суфийский поэт, его эпоха и творчество. Алматы, 1997.

  22. Сегизбаев О.А.Казахская философия ХҮ-начала ХХ века. Алматы: «Ғылым», 1996

  23. Сулейменов Р.Б. Моисеев В.А. Чокан Валиханов-востоковед. Алматы: Наука,1985.

  24. Айдаров Ғ. Күлтегін ескерткіші. Алматы, 1995

  25. Марғұлан Ә. Ежелгі жыр, аңыздар. Алматы,1985.

  26. Масанов Н.Э.Очерк истории этнографического изучения казахского народа в СССР.Алматы, 1966.

  27. Уәлиханов Ш. Таңдамалы шығармалары. Алматы, 1985.

Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты

Тарих және өнер факультеті

Қазақстан тарихы кафедрасы

Тарихи өлкетану

(Syllabus)

Мамандығы: 050114, Тарих;

Қостанай

2009

1. Оқытушы бойынша мәліметтер

Лектор: Анасова Айнаш Бектұрсынқызы
Байланыс телефоны: 55-72-70
Кабинеті 207, Кафедра «Қазақстан тарихы»

2. Пән бойынша мәліметтер

Курс атауы: «Тарихи өлкетану»
Кредит саны: 1
Сабақтар бекітілген кесте бойынша өткізіледі.
Кеңес беру сағаттары оқытушының басқаруымен студенттердің өзіндік жұмыстарының кестесі бойынша өткізіледі.

І. Алғы сөз

ХХІ ғасыр жаңарған, дамыған реформалар ғасыры болып тарих сахнасына енуде. Сондықтан оқу-ағарту, ғылым саласында жаңа реформалар жасалуда. Әр елдің ұлттық салт-дәстүрі терең зерттеліп, соны игеруге мол мүмкіндік туды.Қазақстан Республикасы соңғы 15 жыл ішінде әлем таныған ел болды. Қазіргі жастарға зор міндеттер жүктелді, білімді ұрпақ қажеттілігі туындадаы. Қазақ халқының көне тарихын, мол мұрасын оқып үйрену жаңа буын оқулықтарында көрсетілген. Соған қарамастан, қазіргі тарих оқулықтарында жергілікті өлкеміздің тарихы аз жазылған, толық зерттелмеген мәліметтер көп.Сондықтан студенттерге болашақта мектепте сабақтан тыс уақытта өлке тарихын оқуға мән берулері қажет.
Курстың мақсаттары мен міндеттері

Қазақстан жоғары мектебінің алдына қойылған міндеттерді орындаудың маңызды жолдарының бірі болып тарихи өлкетану болып табылады. Өлкетану деп белгілі бір аймақты жан-жақты зерттеп тану ісін айтамыз. Әдетте, ондай зерттеуге өлкенің әлеуметтік-экономикалық, саяси, тарихи және мәдени дамуы, сондай-ақ, оның табиғи сипаты нысан болады.

Өлкетану-мазмұны мен жекелеген зерттеу әдістері бойынша бір-бірінен ерекшеленетін, бірақ, бір тақырыптық жиынтықты құрай отырып, өлкені ғылыми тұрғыдан жан-жақты тануға мүмкіндік беретін (жол ашатын) бірнеше ғылыми пәндер кешені.

Міндеттері: Студенттер туған өлке тарихы бойынша белгілі бір ғылыми принциптерге негізделген нақты білім беру-басты міндет. Оқу-тәрбиелік міндеттермен қатар тарихи өлкетану қоғам мүддесіндегі міндеттерді де шешеді. Ол, өз кезегінде, студенттердің бойында қоғамдық пайдалы істерге деген дағдыларды қалыптастырып, сонымен бірге, оларды тарихи жәдігерлерді қорғауға ынталандырады.

Студент белгілі бір ғылыми принциптерге негізделген тарихи өлкетану бойынша негізгі тақырыптық мәселелерді білуі, сондай-ақ, жоғары оқу орнында оқытылатын тарих курсы мен туған өлкені зерттеп-тану барысында алған білімдері мен дағдылары арасындағы байланыстарды бақылап, айқындай алуы қажет.Сол сияқты, өлкенің тарих және мәдени ескерткіштерін өз бетімен ғылыми зерттеу тұрғысынан тану жұмыстары дағдыларын меңгеру. Географиялық ортадағы орындарын белгілей білу, ауданның белгілі бір бөлігінің қоныстану тарихы туралы, сол ауданның топонимикасы туралы түсініктерді меңгеру, жекелеген аудан немесе облысқа сипат дарытатын ерекшеліктерді ажыратып, айқындай білу әдістемесін меңгеріп практикалық жұмыс барысында қолдана білу осылардың барлығы студенттің өлкетану бойынша білімін құрайды.

Пререквизиттері:

Бұл курсты бастағанша студенттер тарихи өлкетану жөнінде орта, жалпы орта мектепте білім алуы тиіс.

Постреквизиттері. Археология, этнология, қосымша тарихи пәндерді оқуға негіз болады.

«Тарихи өлкетану» курсы бойынша лекциялардың күнтізбелік-тақырыптық жоспары.




күні

уақыты

Тақырыптың атауы

1







Кіріспе.

Тарихи өлкетанудың міндеттері, пәні және әдістері.

2







Тарихи өлкетанудың қалыптасу кезеңдері.

3







Көне түрік жазбаларының ескерткіштері және олардың өлке тарихындағы рөлі.


4-5







Қазақстанның археологиялық деректері және оларды өлкетану жұмысында пайдалану.


6-







Қазақстан тарихы бойынша этнографиялық деректер.


7







Сәулеткерлік және өнер ескерткіштері туған өлкенің дерек көздері.


8







Туған өлкенің ауызша деректері


9







Қазақстанда өлкетанудың қалыптасуы және дамуы

10







Қазақстанды зерттеу Қоғамы Қазақстан Республикасындағы- өлкетану зерттеудің орталығы.

11







Өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары мен ағартушыларының рөлі және қызметі.


12







Қазақ баспасөзі. Қазақстандағы кітап шығару ісі. ХІХ ғасырдың 2-ші жарт мен ХХғ.


13







Тарихи-өлкетану мұражайларының тарихы.


14







Қазақстан Республикалық мемлекеттік мұрағат құжаттары

15







Мектептегі өлкетану. Мектептегі өлкетанудың міндеті.


«Тарихи өлкетану» курсы бойынша семинар сабақтарының күнтізбелік-тақырыптық жоспары.




күні

уақыты

Тақырыптың атауы

1






Тарихи өлкетанудың міндеті мен мақсаты.

2







Тарихи өлкетанудың қалыптасу және даму тарихы. Тарихи дерек ретінде.

3







Көне түрік жазба ескерткіштері және олардың өлке тарихындағы рөлі.


4-5







Қазақстанның археологиялық деректері және оларды өлкетану жұмысында пайдалану.


6-7







Қазақстан тарихы бойынша этнографиялық деректер.


8







Сәулеткерлік және өнер ескерткіштері туған өлкенің дерек көздері.


9







Туған өлкенің ауызша деректері


10-11







Қазақстанда өлкетанудың қалыптасуы және дамуы.ХІХ ғорыс зерттеушілерінің өлкетануға қосқан үлесі.

12







Қазақстанды зерттеу Қоғамы Қазақстан Республикасындағы- өлкетану зерттеудің орталығы.

13







Өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары мен ағартушылардыңөлкетану ісіндегі рөлі және қызметі.


14







Қазақ баспасөзі. Қазақстандағы кітап шығару ісі. ХІХ ғасырдың 2-ші жарт мен ХХғ.басы.


15







Өлкетану мектебі. Өлкетану мектебінің мақсаты.



3.1.Лекциялық материалдың мазмұны.
Тақырып №1. Кіріспе.

Мақсаты: Тарихи өлкетанудың мақсаты мен міндеттерімен таныстыру.

«Өлкетану» түсінігі.Өлкетану зерттеу обьектісі.Тарихи өлкетанудың әдістемелік негіздері.Тарихи өлкетанудың ерекшеліктері және деректер.Тарихи және мәдени ескерткіштердің жүйелері.Тарихи өлкетанудың міндеттері.

Әдебиеттер [Н-1,2,3,4.]

Тақырып №2. Тарихи өлкетанудың қалыптасу кезеңдері. Өлкетану негіздері.

Мақсаты: Тарихи өлкетанудың қалыптасу кезеңдерімен таныса отырып, өлкетану негіздерін анықтау.

Жоспары:

1. Өлкетану ғылымдар жиынтығының кешені.Өлкетанудың анықтамасы. Өлкетану негізі тарихи зерттеумен байланысты. Өлкетанудың бастаулары халықтық өлкетануға қатысты қалыптасқан.

2.Тарихи өлкетанудың ұйымдастыру формасы.Зерттеу объектісі.Өлкетану жұмысы .Өлкетану жұмыс ұйымдастыру мәселесі.

3. Өлкетану бойынша деректер (Геродот, Страбон, Ибн-Хордадбек, Максиди, Ибн Хаукаль, Ибн-Фадлан, Ал-Бируни, Джувайни, Елюй Чу-Цай, Чань-Чунь және т.б.).Деректердің түрлері.

4. Қазақстанды зерттеудегі Европа саяхатшылары мен елшілері. Иоанн де Плано Карпини, Вильгельм де Рубрук. Деректер әр түрліі материалдық, жазба, ауызша болып бөлінеді. Өлкетанушы-мұғалімнің міндеті.

Әдебиет:Н-1,3, Қ-10,11

Тақырып №3. Көне түрік жазбаларының ескерткіштері және олардың өлке тарихындағы рөлі.

Мақсаты: Көне түрік жазбаларының ескерткіштерімен танысып және олардың өлке тарихындағы рөлін көрсету.

Жоспары:

1. Қазақстан халықтарының мәдени өміріндегі көне және ортағасырлық жазбалардың маңызы.Руникалық жазба.Жартастағы жазбалар.

2. Аль-Фараби, Ұлықбек, Қадірғали, Баласағұни, Яссауи трактаттарының ерекшеліктері және оларды зерттеудегі қиыншылықтар.Шығыстың ұлы ғұламалары.

3. Қазақ халықына қатысты көне жазбалар («Оғыз-Наме», Қорқыт туралы аңыз, Алпамыс поэмасы және т.б.) Көне және ортағасырлық жазбалар Орта Азия мен Қазақстан халықтарының мәдениетіне ықпалы.

Әдебиеттер: [Н-8,9,10.Қ-24,25]

Тақырып № 4. Қазақстанның археологиялық деректері және оларды өлкетану жұмысында пайдалану.

Мақсаты: Қазақстанның археологиялық деректеріне сипаттама беру.Олардың өлкетану жұмысында пайдаланудың маңызын көрсету.

Жоспары:

1. «Археология» түсінігі. Археологиялық дерек және археологиялық ескерткіш ұғымдарына анықтама.

2. Археологиялық деректердің жүйелері.

3. Археологиялық зерттеулердің түрлері.

4. Археологиялық ескерткіш - өлкетанудың дерек көзі.

Әдебиеттер: [Н-8,9.]
Тақырып №5. Қазақстан тарихы бойынша этнографиялық деректер.

Мақсаты: Қазақстан тарихы бойынша этнографиялық деректермен танысу, оларды жинақтау әдістерін көрсету.Анықтамаларға түсініктеме беру.

Жоспары:

1. «Этнография» түсінігі.Терминге түсініктеме.Этнография ғылым саласы ретінде.

2. Этнографиялық материалдарды жинақтаудың әдістері.Ғылыми экспедициялар.

3. Этнологиялық терминология.

4.Жергілікті жердің этнологиялық деректері.Этнографиялық бақылау.Олардың міндеті.

5. Халық тұрмысы мен шығармашылығын зерттеу.

Әдебиеттер: [Н-8,9,10.Қ-11,26,28]
Тақырып №6. Сәулеткерлік және өнер ескерткіштері туған өлкенің дерек көздері.

Мақсаты: Сәулеткерлік және өнер ескерткіштері туған өлкенің дерек көздері.

екендігін дәлелдеу.Анықтамаларға түсініктеме беру.

Жоспары:

1. «Архитектура» түсінігі.

2. Архитектураның шығу кезеңі.

3. Қазақстан территориясындағы ірі архитектуралық Қожа Ахмет Ясауи, Айша Бибі, Қарахан, Алаша хан және т.б.

4. Өнердің қалыптасуы.

Әдебиеттер: [Н-8,9,10, Қ-5,10,]
Тақырып №7. Туған өлкенің ауызша деректері.

Мақсаты:Ауызша деректердің түрлерін анықтап, олардың мазмұнын ашу.Анықтамаларға түсініктеме беру.

Жоспары:

1. Тарихи аңыздардың қалыптасуы.

2. Ономастика.

3. Топонимика.

4. Антропонимика.

5. Даланың ауызша тарихнамасы.

Әдебиеттер: [Н-7, Қ-7,13,14,17]
Тақырып №8. Қазақстанда өлкетанудың қалыптасуы және дамуы. ХІХ ғ. Орыс зерттеушілерінің Қазақстан тарихын және өлкетанудағы үлесі.

Мақсаты: Қазақстанда өлкетанудың қалыптасуы және дамуына тоқталу, орыс зерттеушілерінің Қазақстан тарихын зерттеудегі үлесін көрсету.

Жоспары:

1. Қазақстанда өлкетанудың қалыптасу кезеңдері

2. Өлкетанудың дерек көздерінің бастауы

3. Қазақстанда өлкетанудың қалыптасу кезеңдері. ХІХ ғ. зерттеушілердің өлкетануға қосқан үлесі

4. Жергілікті тарихты зерттеуге орыс зерттеушілері мен саяхатшыларының үлесі

Әдебиеттер: [Н-8,9,10, Қ-20,26]
Тақырып №9. Қазақстанды зерттеудің Қоғамы – Қазақстан Республикасындағы - өлкетану зерттеудің орталығы.

Мақсаты:Қазақстанды зерттеудің орталығының қызметіне тоқталу, оның ерекшеліктерін атап өту.

Жоспары:

1. Қазақстан зерттеудің қоғамының құрылуы

2. Қазақстанды зерттеуді қоғамның міндеті мен тапсырмасы

3. Алғашқы өлкетану-ғылыми съезінің қорытындысы мен маңызы

Әдебиеттер: [1,2,3,5; 10,17,]
Тақырып №10. Туған өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары, ағартушыларының рөлі және қызметі.

Мақсаты: Туған өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары, ағартушыларының рөлі және қызметін көрсету.

Жоспары:

1. Ш. Уәлиханов – шығыстанушы, этнограф, тарихшы және саяхатшы.Еңбектерін көрсету.

2. Абайдың қазақ мәдениеті мен тарихындағы рөлі

3. Ы. Алтынсариннің қазақ топографиясы мен қазақ әдебиетіне қосқан үлесі.

Әдебиеттер: [Н-8,9,10]
Тақырып №11. Өлкетану библиографиясы өлкетану дерек ретінде. ХІХ ғ екінші жартысы мен ХХ ғ. басындағы қазақтардың баспасөз кітабы және олардың басылымдары.

Мақсаты:Баспасөз тарихымен таныстыру, өлкетану библиографиясы өлкетану дерек ретінде дәлелдеу.

Жоспары:

1. Қазақ тілінде баспа кітаптардың пайда болуы.

2. Қазандағы Азиялық типография.

3. Қазақстанда кітап басудың дамуы

Әдебиеттер: [1,2,3;5,4]
Тақырып №12. Тарихи-өлкетану мұражайларының қалыптасуы.

Мақсаты: Тарихи-өлкетану мұражайларының қалыптасуын көрсету, дамуына тоқталу.

Жоспары:1 Орталық мемлекеттік мұражай.

2. Қазақстандағы мұражайлар тарихы.

Әдебиеттер: [1,2,3;5,4]

Тақырып №13.Қазақстан Республикалық мемлекеттік мұрағат құжаттары.

Мақсаты: Мұрағат құжаттарының түрлері мен мазмұнын ашып көрсету.

Жоспары:

1.Революцияға дейінгі мұрағаттар.

2.Мемлекеттік мұрағаттар. мұрағаттар мазмұны олардың жеке өзіндік мекемелер ретінде немесе бөлімдерінің өлкетану ісінде мақсаты мен міндеті, мекемелерде құжаттар жұмысы жеке қоғамдардың істері,жалпы өлкетану саласындағы қызметтер.

3.Облыстық мұрағаттар.

Әдебиеттер: [Н-3,5.]

Тақырып №14-15. Мектептегі өлкетану. Мектептегі өлкетанудың міндеті.

Мақсаты: Мектептегі өлкетану сабақтарының мақсаты мен міндеттерімен таныстыру.Олардың маңызын көрсету.

Жоспары:

1. Өлкетану мектептегі тарих сабағында. .Мектептің өлкетанудағы педагогикалық маңызы.

2. Өлкетану сабақтарының негізгі түрлері.

3. Өлкетануға қатысты факультатив сабақтарының бағыттары. Өлкенің тарихын жинақтаудағы негізгі принциптері және жүйесі.

4. Өлкетану үйірмесін ұйымдастыру. Тарих сабағында өлкетану әдістемесін қолдану мәселесі. Тарихты оқытуда негізгі өлкетану принципі қолданылады, оқушыларға өлкетану сабағы жергілікті материалдар бойынша тәрбие жұмысын жүргізу.
Әдебиеттер: [Н-1,2,3., Қ-7,8,9,11.]

1   2   3   4   5   6   7   8   9

Похожие:

Лекциялық материалдың мазмұны iconЛекциялық материалдың мазмұны
Пәннің жұмыс бағдарламасы
Лекциялық материалдың мазмұны iconЛекциялық материалдың мазмұны
Пәннің жұмыс бағдарламасы
Лекциялық материалдың мазмұны iconЛекциялық материалдың мазмұны
Пәннің жұмыс бағдарламасы
Лекциялық материалдың мазмұны iconЛекциялық материалдың мазмұны
Пәннің жұмыс бағдарламасы
Лекциялық материалдың мазмұны iconМатериалдың аты Өлшеу саны Дана

Лекциялық материалдың мазмұны icon5В073000 Құрылыс материалдарын, бұйымдарын және конструкцияларын өндіру Элективті пәндер
Бағдарламаның қысқаша курсы: Материалдың сапалығын қамтамасыз ету, ұзаққа төзімділігі
Лекциялық материалдың мазмұны iconОқыту әдістері Осы әдісті материалдың қандай мазмұнында қолданады
Теориялық, практикалық білім қалыптастыруда және оқытудың басқа міндеттерін шешуге қолдану
Лекциялық материалдың мазмұны iconМазмұны кіріспе I жылдық жиынтық табысты есептеудегі салықтардың экономикалық мазмұны
Жылдық жиынтық табыс негізінде корпорациялық табыс салығының есептеу және төлеу тәртібі
Лекциялық материалдың мазмұны iconЛекциялық курс «Қылмыстық құқық»
Біріншісі – қылмыстық құқық ережелері, принциптері мен институттарын белгілеу арқылы қылмыс пен жазаны анықтайды
Лекциялық материалдың мазмұны iconӘдістемелік нұСҚаулар
Материалдың жылуөткізгіштік коэффициентің цилиндірлік қабат әдісі арқылы анықтау зертханалық жұмысына «Жылумаңызалмасу» тәртібі бойынша...
Разместите кнопку на своём сайте:
kk.convdocs.org



База данных защищена авторским правом ©kk.convdocs.org 2012-2017
обратиться к администрации
kk.convdocs.org
Главная страница