Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры




Скачать 107.47 Kb.
НазваниеҚазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры
Дата конвертации28.12.2012
Размер107.47 Kb.
ТипДокументы
Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары
Тұрарбеков А.Т. ҚазЭҚжәнеХСУ профессоры

Аскарова Г.Б. ҚазЭҚжәнеХСУ оқытушысы
Арал маңы, бұрынғы ССП аумағы және оған іргелес жатқан аудандар ШҚО, Қарағанды және Павлодар облыстарын – экологиялық апатты аймақ статусына ие болды.

Арал теңізінің жағалаулары. МемҒЗО жер ресурстары жүргізген ҒЗЖ деректері бойынша Арал теңізі жағалауының экологиялыұ апатты аймағы – 59,6 млн га., соның ішінде 0,6 млн га. жыртылған жер, 42,4 млн га. жайылым және 0,4 млн. га. шабындық жер. Ауыл шаруашылық айналымынан, жыл сайын 10% жуық суарылатын жер істен шығарылады. Табиғи малазық сапасы төмендеді, олардың өнімділігі 1,5-2 есеге азайды. Бұл Арал түбінен желмен тұздардың ұшуы мен аумақтың шөлейттенуімен түсіндіріледі. Егіншілік жерлердің қарашірінді мөлшерлері -30-50% ға төмендеді.2 млн. га тұзды шөлейт үлесі Қызылорда облысына тиеді. Жалпы көлемі 3,7 млн га.

«Арал теңізінің Солтүстік бөлігін сақтау және Сырдария өзенінің арнасын реттеу» (АТССАР) жобасын жүзеге асыру бойынша 2005 ж. Көкрарал бөгетінің күрделі құрылысы аяқталды және Арал қаласына суқұбыры жүргізіледі, кіші аралды балықтандыру ұйғарылып, Сексеул отырғызу жүргізілді. [1]

2006 ж. АТССАР жобасының 1 кезеңін орындау аяқталды. Екі жыл ішінде (2004-2006) арал теңізінің Солтүстік ауданы 2414 тен 3288 км2 ұлғайды. Теңіз суының бір литріндегі тұз мөлшері 23 тен 17 грамға дейін қысқарды. Осы мақсатқа сәйкес шардарадан бастап әр сағаға дейін, Сырдария өзенінің өң бойымен тазалау жұмысы жүргізілді. Бұған қоса Қызылорда қаласында Айтек кешені мен Сырдария атырауында Ақлақ гидроторабы салынды. [2,3]

Ақлақ гидроторабының арқасында Сырдарияның өткізу қабілеті 60 тан 400 м3/сек дейін артса, ол Айтек гидроторабының ауданында 300 ден 760м3/ сек өсті. Сөйтіп Ақлақ пен Айтек гидроторабы өзеннің өсу қабілетін арттырып, ал Көкарал бөгеті қайта жаңғырған теңізді, үлкен Аралдан бөлігі алынды. Жобаның екінші кезеңі дайындау, жетілдіру сатысында. Жұмысты аяқтау үшін 10 жақын гидротехникалық құрылысты жөндеу мен құрылысын салуда аяқтау қажет.

Сырдариямен толықтырылып тұратын, Аралдың солтүстік бөлігін құтқаруға ұмтылу, үлкен аралдан, кіші Аралды толыққанды бөлетін, Көкарал бөгетінің құрылысын салу есебінен, едәуір ойдағыдай жетістікке қол жетті.

2003 жылдан бастап, TERRA ЖЕР серігінің бортында қондырылаға MODIS спектрометрінің деректері бойынша Арал теңізіне және оған іргелес жатқан аудандарға мониторинг жүргізілді.

Сарықамыс көлі мен арал теңізінде су деңгейінің өзгеруін бағалау, Әмудария мен Сырдария өзендерінің гидрологиялық режимдерін, экологиялық жағадайын талдауға мониторингі қосты. TERRA деректеріне қосымша, жер мониторингін бағалау мұрағатынан ұлттық орталықтың халықаралық жүйе басқармасының (ХЖБ), сканер деректерін пайдаланды. Есептеу нәтижесі бойынша 1993 жылдан бастап, 2004 жылға дейін Арал теңізінің беткі көлемі -15 км2 қысқарды.

Кіші Арал суын толықтандыру, жағалауға жас желіктерді отырғызу т.б. шаралар Арал өңіріне тіршілікті ұялата бастады.

Семейдің ядролық сынақ полигоны (ССП) 21.08.1947 ж. құрылған, ШҚО, Қарғанды, Павлодар облыстарын қамтиды және 18,5 мың.км2 ауданда орын алды. Орталық Азияның аймақтық экологиялық орталығының дерегі бойынша ССП аумағында 2 млн га жақын ауыл шаруашылықтық жерлері радиоактивті залалдануға ұшырады.

Бұрынғы «ССП 2005-2006 жж. проблемасын шешудің кешендері бойынша бағадарламаны» 20.09.2005 ж. № 927 ҚРҰҚ бекітілді, оның мақсаты аймақ тұрғындарының тіршілік әрекеттерінің сапасының деңгейіне ықпал ететін, экологиялық, экономикалық және медициналық әлеуметтік факторларды жақсарту.

Бағдарламаны негізінде аймақта ауру деңгейін төмендетуге бағытталған тұрғындарға дәрігерлік көмек жасау, радиоактивті зақымдауға ұшыраған аумақтық радиациялық бағалау және тұрғындардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша шара қолдануды, әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту, бұрынғы ССП ғылым техникалық әлеуеттілігін әртараптандыру жүргізіледі.

Бағдарламаны жүзеге асыруға Республикалық бюджеттің 4,95 млрд. тг соның ішінде 2005 ж. -1,63 млрд. тг., 2006 ж.-2,52 млрд. тг., 2007 ж. -0,79 млрд. тг мөлшерінде қаражат қарастырылған. Әлеуметтік инфрақұрылымдардың даму мақсатында салалық пен мемлекеттік әрекет ететін бағдарлама негізінде ауыз сумен қамтамасыз ететін және денсаулық, білім объектілерінің құрылысын салуға -2005-2007 жж. Республикалық мемлекеттік бюджеттен 7,09 млрд. тг бөлінді. «2004-2010 жж. ҚР ауылдық аумақтық дамуының мемлкеттік бағдарлмасы» 2005-2010 жж. денсаулықты қорғаудың дамуы мен мемлкеттік бағдарламаны реформалау, 2005-2010 жж. білімді дамытудың мемлкеттік бағдарламасы, 2002-2010 жж. «ауыз судың» салалық бағдарлмасы т.б.

Экологиялық мәселе. Қазақстанның экологиялық мәселелері жаһандық ұлттық және жергілікті болып бөлінеді. Жаһандық экология мәселесіне жататындар: жаһандық климаттың өзгеруінің теріс зардаптары, озон қабатының бұзылуы, биоәртүрлілікті сақтау жердің тозуы мен шөлейттенуі. Әлемдік қоғаммен бірге Қазасқтан климаттың өзгеру мәселесін шешуде белсенді қатысты, парниктік газдары (ПГ) азайту мен ҚО-ға теріс әрекетін төмендету бойынша шара қолдануда. ПГ атмосфераға шығарындылар қысқарып, көмір қышқыл газын жұтып алатын, орман қорын арттыру, экологиялық таза ресурстар мен энергия сақтайтын жаңа технологиясын енгізу.

«ҚазЭКҒЗИ» РМК «Қоршаған ортаны қорғау саласында ғылыми зерттеу жұмысыменн» №003 бюджеттік бағдарлмаға сәйкес айналысады, ҚР 1995 ж. бекітілген, ал 1999 ж. Киот хаттамасына қол қойылды «Климаттың өзгеру туралы БҰҰ негізгі конвенциясында Киот хаттамасын бекіту туралы» қазіргі уақытта ҚР заңының жобасы барлық мемлекеттік органдардың келісімін алуда болып табылады.

ОБЗ2 шығарындыларының есебінен жердің озон қабатының бұзылуынан құтылу үшін ОБЗ рұқсат берілмеген, заңсыз айналымда болуы мен пайдаланудан жылдамдатып, бас тарту, тропосферада озонның шоғырлану мониторингісін жүргізу. Конвенция мен хаттаманы жақтаған, Монерал хаттамасы мен Вене конвенциясына ҚР 1998 ж. қосылды. Қазақстанда ОБЗ алып тастау бағдарламасы ЖЭҚ3 2003 ж. маусым да қолдау тапты, оның негізінде ОБЗ пайдалану мен түсуін мемлкеттік реттеуге бағытталған шаралар алдын ала қарастырылған. Монерал хаттамасында реттелген затта, Республикада өндірілмейді, тек оларды тұтынады. ОБЗ шетелден келетін негізгі көлемі хлорфторкөміртегі (ХФКТ), гидрохлоркөміртегі (ГХКТ) және бромисті метил ГХФКТ мен бромисті метилді қосқанда, ОБЗ барлық жалпы тұтыну 2000 ж. 597,81 т. құрайды, ал 2005 ж. басында 58,18 т. дейін төмендеді, ол дегеніміз алдыңғы жылдармен салыстырғанда 12,18 т. аз.

Биотехнология саласында зерттеуді жүргізу, биоқорынсыз картахан хаттамасын бекіту, ЕҚТА жүйесіне барлық ормандарды ауыстыру ЮНЕСКО- ның Бүкіләлемдік табиғи жән мәдени мұрасының тізіміне ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды (ЕҚТА) қоса есетегенде, сирек түрлерді сақтау мен ЕҚТА желілерін кеңейту, биолауантүрліліктің объектілерін түгелдеу мен күй жайын бағалауды жүргізу биологиялық әртүрлілікті сақтау мәселесін шешу жолымен анықталады.

Биоалуантүрлілікті сақтау мәселесін шешу үшін биологиялық әртүрлілік туралы БҰҰ конвенциясын ҚР 1994 ж. бекіткен. ҚР орман кодексі қабылдаған, биолауантүрлілікті пайдалану мен сақтау бойынша жоспар әрекеті мен ұлттық стратегия дайындалды. Қазіргі уақытта 2005-2007 жж. «жасыл ел» бағдарламасы жүзеге асырылды және «орманды сақтау мен ормандылығын арттыру» жөнінде жаңа ЕҚТА жасалды.

Шөлейттенуге әкелетін негізгі факторлар: 49 млн га жайылымының тозуына соқтырған, малдардан шамадан тыс қайталап жаю, егіншіліктің үштен бір бөлігі -10,4 млн га жердің тозуы –егіншілік жүйесінің жетілмегені, қазба байлық көздерін өңдеудің салдарынан –ауыл шаруашылығына жарамды 10 млн га жуық жерлердің бұзылуы т.б.

Соңғы 30 жыл ішінде, ҚР барлық аудандарында, топырақтардағы қарашірінді мөлшері 20...30%-ға төмендеді, соның ішінде ең елеулісі- Қарағанды облысында. Алдын ала жасалған есеп бойынша, жайылымның тозуынан, егіншілік эрозиясынан жіберілген зияндық, екінші рет тұздану т.б. себептерден шығындар мөлшері -300 млрд. тг жақын болды.

Қазақстан аумағының 60%-ы таулы белдеулер мен ұсақ шоқылар үшін шамамен 30-40%*ы құрайды. Республиканың орманды дала далалық аймақтардағы жайылымкөлемі -33,2 млн. га., соның ішінде 3,5 млн. га. күш т.б. тозуға ұыраған жайылымдардың тозу процестерінің өсу үрдісі байқалды.

Қазасқтан 1997 ж. шөлейттенумен курес жүргізуде БҰҰ конвенциясына бекітті, 2005-2015 жж. ҚР –да шөлейттенумен күрес жүргізу бойынша бағдарлама жасалып, жердің тозуына бағытталған, халықаралық жоба бойынша жұмыс жүргізілуде «Жер ресурсын басқарумен, Орта Азия елдерінің бастамасы» бойынша, ЖЭҚ-ын да жобаны қаражаттандыру үшін бағытталған 2007 ж. ИСЦАУЗР жобасын жүзеге асыру басталды.

ҚР ұлттық міселелеріне жататындар: Арал теңізінің айдынының қысқаруы, бұрынғы Семей сынақ полигонының бар болуы, Каспий теңізі қайраңының ресурстарын қарқынды игеру, жағалау экожүйесі мен теңізге ықпалы, су ресурстарын қарқынды игеру, жағалау экожүйесі мен теңізг ықпалы, су ресурстарының ластануы мен сарқылуы, тарихи ластану, трансшекаралық экологиялық мәселелер, полигонның әскери ғарыштық және сынақ кешеніне әсері.

Соңғы жылдары Каспий теңізі қайраңының ресрурсын, бірінші кезекте көмірсутегін, белсенді игеру үрдісі жүріп жатыр (2005 ж. Маңғыстау мен атырау облыстарының атына сәйкес -17203,8 және 17273,5 мың. т. мұнай мен газ конденсаты өндіріледі). Осыған байланысты теңіз бен жағалау экожүйесіне ықпал ететін мәселе пайда болды. Бұл мәселені шешу үшін каспий теңізінің қор шағын ортасын қорғау бойынша халықаралық құжат қабылдау қажеттілігі туындайды: Каспий теңізінің биологиялық ресурсының экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету, иесіз мұнай ұңғырларын жою. Алаулардағы ілеспе газдардың текке жануын доғару бойынша шара қолдануды, Каспий қорық аймағын белдемдеудің жүргізу, Көмірсүтегі шикізатын өндіру (КСШ) аумағын геодинамикалық мониторингсін жүзеге асыруды талап етеді.

Бұл мәселені шешу үшін Каспий теңізінің қоршаған теңіз ортасын қорғау бойынша негізігі конвенциясын бекіті, 13.12.2005 ж. Каспий теңізінің Қазақстан секторындағы Мемлекеттік бағдарламаны игеруді жүзеге асырады. Каспий теңізінің экологиялық қауіпсіз шаруашылық іс-әрекетін қаматамасыз ететін экологиялық талаптарды дайындау. Су ресурстарының ластануы мен сарқылу мәселесін шешу үшін өзен ағысын реттеу мен су алаптарының аралықтарын қайта бөлу, су объектілеріне антропогендік жүктемені және олардың қалпына келтіру қабілеттілігін теңестіру, негізгі өзен алаптарындағы су ресурстарын қорғау мен пайдалану кешенінің сүлбәсін жетілдіру. Қазіргі уақытта әселе белсенді шешілуде. 2004 ж. жер үсті суларының сарқылуы мен ластануынан құтқару, санитарлы эпидемиялық және экологиялық талапқа сәйкес су объектілері мен су шаруашылық құрылысының күй жайында ұстап тұру үшін, сондай-ақ жануарлар мен өсімдктер әлемін сақтау 16.07.2004 жылдан №42 ҚРҰҚ-ы мен суды қорғау мен жолақтарының белгіленген ережелерін бекіту болды. Халықаралық су шаруашылығын үйлестіретін комиссия жұмыс істейді, кепілдеме сапасы мен қажетті мөлшерде халықты ауыз сумен үздіксіз қамтамасыз ету үшін «2010 жылға дейін ауыз су» саласындағы бағдарламасымен 2010 жылға дейінгі Қазақ Рспубликасының су шаруашылық саясаты мен экономикадағы су секторын дамыту тұжырымдамасын жүзеге асырды. «Суды пайаланыланатын елді мекенде кооперативті тұтынушалыра туралы» ҚР заңы мен Қазасқтан Республикасынының су кодексі қабылданды. Су күй жайының мақсаты көрсеткіштері мен зяинды әсер етуге жол берілетін шегінің нормативі дайындалады. Балхаш –Алакөл бассейнінің даму бағдарламасы мен суды сақтау бойынша бағдарламаны жасап ұсынды.

Әзірше, тарихи ластану мәселесі, әліде шешілгн жоқ. Мысалы, Ақтөбе облысында, тарихи ластану болатын 32 млн. тг қалыптасқан кәдеге жарамаған кеншіктер мен 4 млн. тоннадан артық қойыртпақтар жинақталған. Жаңа ластанудың пайда болуын бодырмайтын, экономикалық және басқа механизмдерімен, құқықты жүзеге асыруды жасап ұсыну, тарихи ластанудың барлық объектілердің толық қанды жүргізу жолымен мәселені шешуге болады.

2006 ж. радиоактивті уран өндіру өнеркәсібін жою бойынша бағдарлама мен өздігінен төгілетін және иесіз мұнайдың гидрогологиялық ұңғырларын жою бойынша бағдарламаны жүезеге асыру жалғасуда.

Трансшекаралық экологиялық мәселеге жататындар: АА’, судың және белгілі бір аумақ топырағының трансшекараның ластану мәселелері. Мысалы, ОҚО Сырадрия өзені су бетінің негізгі ЛЗ2 сульфаттар, нитриттер, мыс пен магний көрсеткендей, оның ЛЗ максималды деңгейі сульфат бойынша 15,5 есе, цитраттар бойынша -3,8 есе, мыс бойынша -9 есе және магний бойынша 3,7 есе нормадан асып түседі. Бұл заттарлың жылдық орташа канцентрациясы нормадан 1,00-ден 4,9 КРЖ-тен дейін артады. Бұл Өзбекстан белгілі бі аумағында тіпті ластанған судың түсуімен байланысты.

Трансшекаралық ластау мәселелерін шешу үшін халықаралық келісім шарт негізінде белгілі бір мемлекеттермен бірігіп әрекет ету қажет, Хелсин конвенцясына ортазтялық мемлекеттерді біріктіру бойынша Қазақстан бастамасын қолдану. Қазақстанмен шектескен аудандармен, белгілі бір мемлекетермен экологиялық бағалау бойынша, біргіп зерттеу жүргізу және биосфералық аумақтар трансшекарасын жасау.

Үлкен қашықтықта ауаның трансшекаралық ластану туралы конвенцияға трансшекаралық өзендері қорғау мен тиімді пайдалану мен қорғау бойынша Хелсин конвенциясына 2000 ж. ҚР қосылуы, ал 2003 ж. Безель конвенциясына қауіпті қалдықтарды трансшекарасы үшін тасымалдау жөнінде бақылау және оларды жою.

Әскери ғарыштық және сынақ кешендерін полигондарының ықпал мөлшерін шешу процесінде болып табылады. «Тайсойған мен эмба» полигондарының аумақтарын бағалау бойынша 2006 ж. аталған мәселе бойынша жұмыс жүргізілуде Зымыран ғарыштық әрекетке ұшыаған, ҚР аумақтық тәлімдерінің күй жайына экологиялық мониторингісі мен әскери сынақ полигондарының аумақтарын геологиялық пен гидрологиялық кешендерді зерттеу жұмысын жүргізуде. 2002 жылы қаңтарда Парламент отырсында «тұрғындар мен қоршаған ортаға «Байқоныр» ғарышкерімен зымыран тасығыштарды жіберудің ықпалы» туарллы мәселені шешу бойынша сұрақ тыңдалды. Парламенттегі тыңдалған мәліметтер Қарағанды облысы бойынша жүзеге асырылуы қажет, бірақ әзірше шара қолданбай келе жатыр.

ҚР жергілікті экологиялық проблемалаға жататындар: ауа бассейнімен су ресурстарының ластануы, радиоактивті, химиялық ластануы, сондай-ақ өнеркәсіп пен тұрмыстық қалдықтар мәселесі.

Аймақтардың 210 жергілікті мәселелердің шешімін тапқаны, әзірше 103- қалғаны қаржат болмағандықтан шешілмеді.

Ауа бассейні ластану мәселесі, әзірше шешімі жоқ. А А’ сапасы бойынша Қазақстан қалаларының ең өп ластанғаны: Алмат (АЛИ-12,5), Қарағаны (АЛИ-10,8), Шымкент (АЛИ-10,2), Ақтөбе (АЛИ-9,75), Теміртау (АЛИ-9).

Бұл мәселені шешу үшін кәсіпорындарға ҚО нормадан тыс ластанатын экологиялық талапты қатайтуды талап етеді, жағатын жанармай сапасын жақсарту мен мұнайдан іслепелі газының алауының жануын тоқтату, кәсіпорындар үшін санитарлы қорғау аймағы (СҚА) нормативін белгілеуді міндеттеу. Тиімсіз тазалау құрылыстары мен ескірген өндіріс технологиясын ауыстыруды талап ету, сондай-ақ энергияның жаңарған және дәстүрсіз көздерін енгізу.

Радиоактивті қалдықтарды жою үшін, радиоактивті ластану мәселесі бойынша жұмыс жүргізіліп жатыр, мысалы, Маңғыстау облысында 14,0 мың Кюри артық белсенді 15 мың т., артық қатты және сұйық РАҚ жинақталған.

2006 ж. Қазақстанның химиялық ластану мәселесін шешу тұрақты органикалық ластанушылар (ТОЛ) туарлы Стокгольм конвенциясын бекітуге дайындықты жүргізу, ол 2007 ж. бекітілді, сондай-ақ ҚР аумағында ТОЛ пестициттер, ТОЛ өнеркәсібі және т.с.с. түгендеуді жүргізу және басқару мен монторинг, бақылау бойынша шараларды жасай ұсыну қажет. БҰҰДБ1 /ЖЭҚ2 жобасы жүргізілуде «ТОЛ туралы Стокгольм конвенциясы бойынша міндетті орныдауға ҚР бастама көмек»

Тағы да бір шешілмеген мәселе өнеркәсіп пен тұрмыстық қалдықтар болады. Берілген мәселені шешу үшін қалдықтарды басқарудың мемлекеттік жүйесін жасап ұсыну қажет, қалдықтардың пайда болуын азайту және әрі қарай оларды толыққанды кәдеге жарату, соның ішінде уытты және кәсіпорындарды ынталандыру үшін, қалдықтарды кәдеге асыру мен қалпына келтіруге қаражат бөлу. Техногенді ландшафтарды қалпына келтіру тас жолдары, терростар т.с.с. қалдықтарды сақтау мен қалап қою бойынша талаптар мен экологиялық нормаға сәйкес қалап қоятын орынға орналастыру мен қалдықтарды көмегін шарт бойынша республиканың аудандық аумағы қажет.
Әдебиеттер тізімі:


  1. А.Т.Түрарбеков. Жалпы Экология. Оқулық.- Астана 2009ж., 716 б.

  2. Нациоанльные доклады о состоянии окружающей природной среды в Республики Қазақстан в 2000-2006 гг., Алматы, 2001-2007 гг.

  3. Бигалиев А.Б., Халилов М.Р., Шарипов М.А. Основы общей экологии. Аламаты, «Қазақ университеті» 2007 ж.



Резюме
Сокращение площади Аральского море, Семейское ядерный полигон, загрязнение Каспийского море, радиоактивные веществ, хмическое загрязнение и национальные экологические проблемы и и х решение.
REZUME
Pollution Aral the sea. Semejsky nuclear range. Pollution Caspian the sea. All to become many radioactive substances, chemical pollution both national environmental problems and their decision.

Похожие:

Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры iconАвторефераты қазақстан Республикасы Алматы, 2008
Экологиялық таза тамақ өнімі өндірісінің экологиялық-экономикалық тиімділігі (Оңтүстік Қазақстан облысы материалында)
Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры iconҚазақстан Республикасының аумағында айналымға шығарылатын автокөлік құралдарының зиянды (ластаушы) заттар шығарындыларына қойылатын талаптар туралы техникалық регламентті бекіту туралы
Азақстан Республикасындағы оңтайлы экологиялық қауіпсіз автомобильдер паркіне кезең-кезеңімен көшу арқылы қоршаған ортаға зиянды...
Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры iconЕрназаров Ғалымжан Бақытжанұлы Президент көмекшісі, Магистр-оқөытушы
Республикасының экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасы және экологиялық заңдары. Қ. А. Ясауи атындағы ХҚту хабаршысы, №1, Түркістан...
Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры iconМемлекеттік экологиялық сараптамасын жүргізу ережелерін бекіту туралы
...
Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры iconЕсіл экологиялық департаментінің 2012 жылдың 18 25 мамыр аралығында мемлекеттік экологиялық инспекция бөлімі мамандарының қоршаған ортаны қорғау саласындағы өткізген жұмысы туралы ақпарат

Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры iconҚОҚм экологиялық реттеу және бақылау комитетінің
...
Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры iconЭкологиялық реттеу және бақылау комитетінің 2011 жылдың 1 жарты жылдығына есебі Мемлекеттік экологиялық сараптама бөлігінде
Мемлекеттік экологиялық сараптама бөлігінде. 2011 жылдың I жартыжылында 3055 жобалық материалдардың атаулары қаралды, оның ішінде...
Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры iconҚалдықтарды орналастыру полигондарын жою қорларын қалыптастыру ережесін бекіту туралы
Республикасының 2007 жылғы 9 қаңтардағы Экологиялық кодексінің 16-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі Қаулы етеді
Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры iconҚоршаған ортаны ластаудан келтiрiлген залалды экономикалық бағалау ережесiн бекiту туралы
Республикасының 2007 жылғы 9 қаңтардағы Экологиялық кодексiнiң 16-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкiметi Қаулы етедi
Қазақстан Республикасының экологиялық апатты аймақмен экологиялық проблемалары Тұрарбеков А. Т. ҚазЭҚжәнехсу профессоры iconБалқаш-Алакөл экологиялық департаментінің 2010 жылдың 10-15 қаңтар аралығында өткен инспекциялық тексерулерінің нәтижесі Айыппұл салынған нысандар
Балқаш-Алакөл экологиялық департаментінің қызметкерлері 2010 жылдың 10-15 қаңтар аралығында қоршаған ортаны қорғаудың санитарлық-эпидемиологиялық...
Разместите кнопку на своём сайте:
kk.convdocs.org



База данных защищена авторским правом ©kk.convdocs.org 2012-2019
обратиться к администрации
kk.convdocs.org
Главная страница