ҚОҒамдық білім негіздері




Скачать 200.12 Kb.
НазваниеҚОҒамдық білім негіздері
Дата конвертации04.11.2012
Размер200.12 Kb.
ТипДокументы


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Ы.АЛТЫНСАРИН АТЫНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ БІЛІМ БЕРУ АКАДЕМИЯСЫ

ҚОҒАМДЫҚ БІЛІМ НЕГІЗДЕРІ




ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ

9 сынып

Астана 2010

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

Ы.АЛТЫНСАРИН АТЫНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ БІЛІМ БЕРУ АКАДЕМИЯСЫ


ҚОҒАМДЫҚ БІЛІМ НЕГІЗДЕРІ



жалпы білім беретін мектептің

9 сыныбына арналған
ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ


Алматы 2010

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 09.07.2010 жылғы №367 бұйрығымен бекітілген

Бағдарлама авторлары: Тұрлығұл Т.Т., Омарбеков Т.О.,

Жусанбаева Г.М. Асанбекова Г.С

Жалпы білім беретін мектептің 9 сыныбына арналған «Қоғамдық білім негіздері» оқу бағдарламасы.– Астана, 2010. – 13 б.


©ҚР БжҒМ, 2010

© Ы.Алтынсарин атындағы

Ұлттық білім беру академиясы, 2010

1. ТҮСІНІК ХАТ
Қоғамдық білім негіздері пәнінің маңызы қоғамтанушы ғылымдардың қазіргі қоғамдағы рөлімен және мемлекеттің және демократияның даму қарқынымен анықталады. Пәннің негізгі зерттеу объектісі адам, қоғам, табиғат және олардың ара қатынасы болып табылады.

Кез-келген деңгейдегі және күрделікті әлеуметтік жүйеде адам басты компонент ретінде көрініс береді. Әлеуметтік жүйе құрылымындағы орталық элемент болуына байланысты және тұлғалар мен адамдар ұжымдарының қызметінің мәні солардан көрініс беретініне орай, адам онда негізгі функция атқарады. Адам қоғамдық жүйе мен табиғат арасындағы өзара байланысты жүзеге асырады. Ол басқарудың да басты объектісі және субъектісі болып табылады. Адам - әлеуметтік ақпаратты тасушы, жаңартушы және пайдаланушы. Өмір аясының қайсысыңда қарастырылса да, адам негізгі зерттеу объектісі болып қала береді. Адамның әлеуметтік-психологиялық нышандары, оның биологиялық сапалықтарымен бірге, тұтас жүйе ретіндегі тұлғаның компоненттерін құрайды.

Философия, экономика, әлеуметтану, саясаттану, мәдениеттану, этика, эстетика, психология, демография, кибернетика, логика, т.б. қоғамтанушы ғылымдардың зерттеу объектісінің елеулі кеңеюіне байланысты айқындалады.

Қазақстан Республикасындағы білім дамуының қазіргі кезеңі жүйедегі құрылымдық өзгерістермен, оның барлық салаларыңда реформалаудың ауқымды жүріп жатуымен және дүниежүзілік прогреспен қауышу, сонымен қоса, өз халқының рухани мүрасынан сусындау арқылы жан-жақты дамыған тұлғаны қалыптастыруға бағытталған білімнің жаңа мазмұнының айқындалуымен сипатталады. Қоғамның саяси-экономикалық және мәдени-әлеуметтік дамуының өтпелі жағдайында білім аясындағы әр жаңа қадам және жаңаны іздеуге ұмтылыстың терең философиялық-дүниетанымдық маңызы бар. өйткені, болашақ білім жүйесінің бүгінгі күйінен басталады. Қазіргі кезде білім жүйесінде мазмұңдық тұрғыдан алғанда білімді ізгілендіру мен демократияландыру бағытында үлкен өзгерістер жасалып жатыр.

Қоғамдық білім негіздері пәнінің мақсаты- адам, қоғам, табиғат туралы білім негіздерін оқыту, оқушылардың алған білімін күнделікті өмірде қолдану білігін қалыптастыру, олардың жалпыадамзаттық және ұлттық құндылықтарды сезінуге, отаншылыдық және азаматтық ұстанымға тәрбиелеу болып табылады.

Міндеттері:

  • оқушыларда әлемнің ғылыми бейнесін қалыптастыру;

  • оқушыларды сын тұрғысынан ойлауға үйрету;

  • оқушылардың қоғамдық дамудың заңдарын, демократиялық, құқықтық мемлекеттің орнығуын, түсінуіне көмектесу;

  • Қазақстан қоғамының және әлемдік даму заңдылықтарын және оның саяси жүйесін оқыту негізінде оқушылардың саяси сауатты, өз

  • Отанын сүйетін азамат болу өсуіне көмектесу;

Қосымша әдебиет, электрондық оқулықтар және бұқаралық ақпарат құралдарымен жұмыс жасау білігі мен дағдыларын қалыптастыру
Пән бойынша оқу жүктемесі

Қазақстан Республикасы мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартының типтік оқу жоспарына сәйкес «Қоғамдық білім негіздері» оқу пәні бойынша оқу жүктемесі:

9 сыныпта - аптасына 2 сағат, оқу жылында 68 сағат.

Оқу пәні мазмұнының вариативті бөлігі. Қазақстан Республикасы мемлекеттік жалпыға міндетті негізгі орта білім беру стандартындағы базалық білім мазмұны аясында мектептің мүмкіндігін және балалар мен ата-аналардың талап-тілектерін ескере отырып, таңдау тақырыптары ұсынылады. “Менің өлкемнің экономикасы ”; “Қазақстанның белгілі экономистері мен заңгерлері ”, “Мен – сайлаушымын”,“Бизнес-жоспар құру”,“Дағдарысты қалай жоюға болады?, ”Өз еліміздің табиғи байлықтарын сақтайық».

ІІ. ОҚУ ПӘНІНІҢ БАЗАЛЫҚ БІЛІМ МАЗМҰНЫ

АДАМ . ҚОҒАМ. ҚҰҚЫҚ

(барлығы 68 сағат, аптасына 2 сағаттан)

Кіріспе (1 сағат)

1-тақырып. Адам және оның сипаты (6 сағат)

Адам проблемасы. Адамның сипаты. Ежелгі аңыздар, дін және ғылым адам туралы. Адамның бойындағы табиғи және әлеуметтік нышандар. Әр адам - қайталанбас тұлға. Жеке адам. Даралық. Тұлғаның қалыптасуы.

Адамның қызметі. Қызметтің түрлері. Қызметтің мақсаты және оған жетер жол. Қызметке құлшыныс, тұтынушылық және мотивтер.

Адамның қабілеті. Дарынның сипаттамасы. Адамның тәни және интеллектуалдық мүмкіндігі. Жады және оның мүмкіндігі. Интеллект.

Адам омірінің мәні. Бақыт ұғымы. Бақыт және адамгершілік. Бақыт және байлық. Еңбек және махаббат. Адасу.

2-тақырып. Қоғам туралы түсініктер (6 сағат)

Қоғам ұғымы. Қоғамды құраушы элементгер. Қоғамдық қатынастар және олардың мазмұны. Адамдар қауымдастықтары. Ұлтқа дейінгі формалар: ру, тайпа, ұлыс. Ұлт. Этнос. Халық ұғымы.

Мемлекет. Мемлекеттің түрлері. Мемлекеттердің тарихи түрпаттары: құл иеленушілік, феодалдық, капиталистік және социалистік мемлекеттер. Қоғамдық өмір аялары.

Өркениет туралы түсінік. Батыс және Шығыс өркениеттері. Көшпелілер өркениеті. Өткеннің өркениеттері. Дәстүрлі, индустриялы және постиндустриялы қоғамдар. Қазіргі замандық өркениет. Ғаламдық проблемалар. Қоғам және табиғат. Қоршаған ортаны қорғау бағытында жүргізілетін шаралар.

3-тақырып. Адам және экономика (5 сағат)

Адамның және қоғамның материалдық қажеттіктері және олардың құрылымы. Экономиканың мәні, қоғам өміріндегі рөлі. Экономикалық жүйе. Өндіріс. Өндіріс факторлары.

Тауар. Ақша. Тауар өндіру. Құн. Өзіндік қүн. Баға. Нарықтық экономика: ұсыныс пен сұраныс заңы. Бәсеке. Монополия және монополиясыздандыру.

Меншік және оның түрлері. Кәсіпорындар: арендалық және мемлекеттік кәсіпорындар. Акционерлік қоғамдар. Жекешелеңдіру және мемлекет қарамағынан алу.

Экономикадағы адам факторы. Жұмыс күші нарқы. Еңбекке ақы төлеу. Жүмыссыздық мәселелері. Бизнес және кәсіпкерлік.

Қайталау.

4-тақырып. Қоғам өмірінің әлеуметтік аясы (4 сағат)

Әлеуметтік құрылым ұғымы. Адамдардың тұрған жеріне, материалдық қамтамасыздығына, жасына, жынысына, біліміне, қоғамда алатын орнына, ұлттық белгілеріне, діни нанымдарына т.б. қарай жіктелуі. Таптар, әлеуметтік қабаттар, топтар. Макро- және микротоптар. Қазақстанның әлеуметтік құрамы. Әлеуметтік қамтамасыздық.

Орта тапты қоғам. Әлеуметтік саясаттың мақсаты. Орташа статистикалық қамтамасыздық. Әлеуметтік мобильдік.

Қазақстанның ұлттық құрамы. Автохтонды ұлт және диаспоралар. Ұлтаралық және этносаралық қатынастар. Қазақстандық отаншылдық.

Отбасы. Отбасын құрудың міндеттілігі және ұстанымдары. Неке жөне оның негізі. Ата-аналар мен балалар, олардың міндеттері. Жалғыздық мәселесі.

5-тақырьш. Қоғамның саяси өмірі (10 сағат)

Саясат жөне оның қоғам өміріндегі мәні. Саяси жүйе. Билік туралы түсінік. Билік бөлісу ұстанымдары. Халық — билік қайнары. Халық және тобыр. Демократия деп нені айтамыз? Демократияның мәні мен маңызы. Демократия халық еркі ретінде. Демократияның қозғаушы күштері, шарттары. Демократиялық емес режимдер: тоталитаризм, авторитаризм.

Мемлекеттің құрылуы және басқарылуы. Мемлекеттің функциясы. Мемлекетті басқару формалары. Монархия: абсолюттік және конституциялық. Республика: парламенттік және президенттік. Диктатура. Мемлекеттің құрылуының негізгі формалары: унитарлы мемлекет, федерация және конфедерация.

Сайлау - демократия негізі. Сайлаулардың бәсекелестігі, кезендігі және өкілеттілігі. Шектеуші шарттар. Сайлау жүйелері: пропорциялы, мажоритарлық және көпшілік дауыс алу жүйелері. Легитимация. Сайлауға қатысу шарттары. Сайлауды қаржыландыру. Дауыстарды санау.

Қоғамдық бірлестіктер. Саяси партиялар жәңе олардың өзге қоғамдық ұйымдардан айырмашылықтары, атқаратын міндеттері. Саяси партияларды саралау: авангардтық, парламенттік, билеуші партиялар. Оппозиция және оның атқаратын функциясы. Қоғамдық ұйымдар және олардың саяси өмірдегі алатын орны.

Саяси мәдениет. Діл жөне саяси сауаттылық. Популизм. Бүқаралық ақпарат қүралдары (БАҚ). Тоталитарлық және демократиялық режимдер жағдайындағы БАҚ.

Қазақстан Республикасына саяси сипаттама. Егемеңдік және тәуелсіздік ұғымдары. Қазақстан Республикасы - демократиялы, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет.

Қайталау.

6-тақырып. Мемлекет және қүқық (5 сағат)

Әлеуметтік нормалар. Құқық туралы түсінік. Құқықтың пайда болуы мен дамуы. Құқық және мемлекет. Құқықтық жүйе. Құқықтың қоғамдағы ролі. Құқық және заң. Құқықтық жүйенің пайда болу тарихынан. Отбасы құқығы. Исламның құқыққа әсері. Алтын Орда тұсындағы құқық. Қазіргі замандық құқық жүйесінің түзілуі.

Қазақстан Республикасы құқықтық жүйесі - халықаралық қүқықтық жүйенің құрамдас болігі. Халықаралық құқық негіздері. Өркениетті елдерде қабылданған негізгі құқықтық қиындылықтар. Заң алдыңдағы теңдік ұстанымы. Адам құқығы және мемлекет. Адам құқығы жөніндегі комиссия. Адам құқығы мен еркіндіктерінің қорғалуы.

Азаматтық ұғымы. Қазақстан Республикасы Конституциясы азаматтық туралы. Екіжақты азаматтық. Қазақстан Республикасы азаматтығын алу.

Құкықтық мемлекет ұғымы. Құқықтық мемлекеттің белгілері. Бұқараның құқықтық мәдениеті. Соттардың тәуелсіздігі.

7-тақырьш. Қазақстан Республикасының Конституцияеы (12 сағат)

Конституция - мемлекеттің негізгі заңы. ҚР-сының 1993 және 1995 жылғы Конституциялары. Халық — конституциялық-құқықтық қатынастар субъектісі. Конституцияның құрылымы және мазмұны. Конституцияның жоғарғы заңды күші.

Азаматтардың сайлау және сайлану құқығы. Мемлекеттік қызметке қол жеткізу құқығы. Азаматтардың саяси құқықтары.

Ерікті еңбск ету құқығы. Меншік құқығы. Кәсіпкерлік қызмет. Демалу құқығы. Түрғын үй құқығы. Азаматтардың денсаулығын сақтау құқығы. Білім алу құқығы.

ҚР-сы азаматтарының міндеттері. Конституциялық міндеттер. Өзгелердің құқығын, еркін, арын, қадірін сыйлау. Салық төлеушілердің міндеттері. Отан қорғау міндеті.

Қазақстан Республикасының Президенті, оның мемлекеттік билік жүйесіндегі орны мен рөлі, сайлануы, атқаратын функциялары, өкілеттігі. Президент және өзге билік органдары.

Занды билік органы — парламент (сенат және мәжіліс), олардың құрамы, сайлануы, өкілеттілігі, құқығы, атқаратын функциялары. Депутаттардың топтағы жұмысы. Парламенттің жүмыс тәртібі. Зандардың дайындалуы және қабылдануы.

Атқарушы билік органдары: үкімет және жергілікті әкімшілік, олардың өкілеттігі, атқаратын міндеттері, жауапкершілігі. Үкіметтің заң шығару үрдісіне қатысуы. Президентпен, парламентпен, жергілікті билік органдарымен қатынасы.

Қазақстан Республикасындағы сот билігі: құрылымы, мақсаты, міндеттері. Соттардын азаматтыққа қатынасы. Сот төрелігі. Адамның өмірі және жеке бас бостандығы. Ождан бостандығы. Адамның ары және қадірі. Саяси құқықтар мен бостандықтар

Конституциялық Кеңес: құрылымы, құрамы, атқаратын қызметі. Конституциялык Кеңестің тәуелсіздігі. Конституциялық өндіріс және оның ерекшелігі.

Қазақстан Рсспубликасының құқық қорғау органдары. Прокуратура. Ішкі істер органдары. Ұлттық қауіпсіздік органдары.

8-тақырып. Құқық бұзушылықтың кейбір түрлері (4 сағат)

Адам құқығының бұзылуы және ол үшін әділеттік жауапкершілік. Қүқықбұзушылықтың кейбір түрлері. Азаматтық құқықбұзушылық және азаматтық-құқықтық жауаптылық. Азаматтық-құқыктық қатынастар. Азаматтық құқық субъектілері.

Еркін еңбек ету құқығы. Еңбек тәртібі, еңбек зандарының бұзылғаны үшін жауаптылық. Әкімшілік құқықбұзушылық және ол үшін жауаптылық.

Қылмыстық құқық: құрылымы, ұстанымдары, кызметі. Қылмыстық құқықбұзушылық және ол үшін жауаптылық. Қылмыс және оның түрлері. Кәмелетке толмағандардың қылмыстық жауаптылығы. Қылмыстық жауаптылықтан босатылатын жағдайлар. Қылмыскердің кінәсін жеңілдететін жағдайлар. Қылмыстық жауаптылықты қатайтатын жағдайлар. Жаза.

Қайталау.

9-тақырып. Мораль (3 сағат)

Мораль деген не? Қоғамдағы моральдың қызметі, нсгізгі ұстанымдары. Мораль және құқық: айырмасы, әрекет аялары.

Моральдың негізгі категориялары. Моральдың бағалық ұғымдары: ізгілік пен жауыздық. Моральдық парыз. Ар. Намыс. Қадір. Эгоизм және альтруизм. Моральдық идеал.

10-тақырып. Мәдениет және руханилық (4 сағат)

Мәдениет деп нені айтамыз? Рухани мәдениет. Материалдық мәдениет. Мәдениеттің атқаратьш қызметі.

Жастар және мәдениет. Жастардың сапалы білім алуы. Түрлі ұрпақ өкілдерінің арасындағы қатынастар. Мәдени құндылықтар және жастардың эстетикалық қажеттіктері.

Руханилық ұғымы. Руханилықтың қоғамның дамуына байланыстылығы. Руханилық және мәдениет. Адамның жетілуіндегі өнердің рөлі. Рухани даму үрдісіндегі діннің рөлі.

Мәдениеттілік және оның критерийлері. Өздігінен білім алудың маңызы. Білімді өмірлік практикада қолдана білу.

11-тақырып. Адамдар арасындағы адам (5 сағат)

Жүздесу. Жүздесудің адам өміріндегі атқаратын қызметі және ролі. Жүздесудің жақтары. Жүздесудің түрлері. Ресми және бейресми жүздесу. Вербальді және вербальді емес жүздесу. Тура және делдалдықпен жүздесу.

Әлеуметтік-психологиялық бейімделу. Қала және ауыл әдебі. Бейімделе алмау дерті. Әлеуметтік-психологиялық компетенттік.

Сөйлеу мәдениеті. Сөйлеу этикеті. Сөз қолдану. Ойдың дәлдігі және айқындығы.

Жүздесудегі демократиялылық. Жүздесу үрдісіне қатысушылар. Ашықтық пен ізгіниеттілік. Ішкі мәдениет және сырттай мәдениетті болып көріну. Жүздесу мәдениетінің өндіріс үрдісіне әсері.

Корытынды.

Жыл соңындағы қайталау (3 сағат)

ІІІ. ОҚУШЫЛАРДЫҢ ДАЙЫНДЫҚ ДЕҢГЕЙІНЕ ҚОЙЫЛАТЫН ТАЛАПТАР

"Адам "мазмұндық желісі бойынша:

Мотив, жады, интеллект, тұлға, индивид, даралық терминдерін білу.

Қызметтің түрлерін және қызметке құлшыныс тудыратын факторларды атау.

Адам бойындағы табиғи және әлеуметтік нышандарға, адамның интеллектуалдық және тәни мүмкіндіктеріне сипаттама беру.

Адам өмірінің мәні туралы ғылыми және діни түсініктерді, қызметтің жай және шығармашылық түрлерін, дарын мен қабілеттілікті салыстыру.

Топтағы адамның орнын, адамның бақыты және өмірінің мақсатын, өмірдің мәнін өз әлінше топтап түсіндіру.

Сыртқы критерийлерді ескере отырып, жүздесуді қызмет ретінде багалау.

"Қоғам "мазмұндық желісі бойынша:

Ұлт, этнос, халық, аграрлы қоғам, индустриялы қоғам, постиндустриялы қоғам, өркениет терминдерін білу.

Адамдар қауымдастықтарьшың ұлтқа дейінгі формаларын, мемлекеттің түрлері мен тарихи тұрпаттарын, қоғамның құраушы элементтерін, қоғамдық өмір аяларын, Батыс және Шығыс өркениеттерін атау.

Қазақстанның тәуелсіздік алғаннан кейінгі жылдарда болған әлеуметтік өзгерістерге, қоғам мен табиғаттың арақатынасына, көшпелілер өркениетіне сипаттама беру.

Адам қоғамының және жердегі өркениеттің дамуы туралы ғылыми және діни козқарастарды салыстыру.

Қоғам және қоғамдық қатынастардың дамуы туралы ғылыми түсініктерді, қазақстаңдық отаншылдық ұғымдарын талдап тусіндіру.

Сыртқы критерийлерді ескере отырып, әлемдік
өркениеттегі Қазақстанның орнына, адамның өзін қоршаған
ортаға, табиғаттың ластануының адам организміне әсеріне
бага беру. * •

"Экономика "мазмұндыц желісі бойынша:

Тауар, ақша, қүн, баға, өндіріс факторлары, еңбек, капитал, жекешелендіру, бәсеке, монополия, монополиясыздандыру терминдерін білу.

Меншік түрлерін, нарықтық экономиканың негізгі категорияларын атау.

Адам омірінің материалдық жағына, адамның қажеттіктеріне, экономиканың қоғам өміріндегі роліне сипаттама беру.

Өзіндік құн мен бағаны, бизнес пен коммерцияны салыстыра білу.

Ұсыныс пен сұраныс туралы заңды талдап тусіндіру.

Сыртқы критерийлерді ескере отырып, жаппай жұмыссыздық жағдайында кәсіпті дұрыс таңдай білу.

"Әлеуметтік ая "мазмұндық багыты бойынша:

Әлеуметтік құрылым, әлеуметтік топтар, таптар, әлеуметтік қабаттар, орташа статистикалық қамтамасыздық, әлеуметтік мобильдік терминдерін білу.

Қазақстан Республикасының ұлттық құрамын, отбасын құру ұстанымдарын атау.

Әлеуметтік қатынастарға, орта тапты қоғамға, ұлттық құрамға сипаттама беру.

Бюджеттік мекемеде және жеке көсіпорында істейтін қызметкерлердің жалақы мөлшерін, ата-аналардың балалар алдындағы және балалардың ата-аналары алдындағы міндеттерін салыстыру.

Жастар және жұмыссыздық, автохтоңды ұлт ұғымдарын талдап тусіндіру.

Сыртқы критерийлсрді ескере отырып, отбасын құрудың міндетгілігі ұстанымдарына бага беру.

"Саясат және құқық "мазмұндық желісі бойынша:

Саясат, саяси жүйе, билік, халық, тобыр, азамат, демократия, құқықтық мемлекет, тоталитаризм, авторитаризм, легитимация, саяси егемендік, мемлекеттік тәуелсіздік, демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет термиңдерін білу.

Демократияның қозғаушы күштерін, демократиялық емес режимдердің түрлерін, мемлекетті басқару және құру формаларын, Қазақстан Республикасы азаматтарьның негізгі құқықтарын, бостаңдықтарын және міңдеттерін, құқықтық нормаларды, құқықтың салаларын, сайлау жүйелері мен саяси партиялардың саралануын атау.

Заң шығарушы, атқарушы және сот билігі органдары құрылымына, құрамына, атқаратын кызметі мен өкілеттігіне сипаттама беру.

Қоғамдық бірлестіктер мен саяси партияларды, мораль мен құкықты, құқық пен заңды салыстыру.

Мемлекеттік билік жүйесіндегі президенттің рөлі мен орнын, Қазақстан Рсспубликасы Конституциясын талдап тусіндіру.

Сыртқы критерийлерді ескере отырып, Қазақстан тұрғындарының саяси мәдениеті мен діліне, қоғамның саяси дамуына БАҚ-ның әсеріне бага беру.

"Мәдени-рухани ая"мазмұндық желісі бойынша:

Мәденнет, мәдениеттілік, ар, намыс, қадір, парыз, моральдық идеал, эгоизм және альтруизм, әлеуметтік-психологиялық бейімделу, жүздесу мәдениеті, мәдени идеал термиңдерін білу.

Жуздесудің жақтарын, түрлерін атау.

Мәдениеттің дамуы мен оның негізгі салаларына, жастардың өзіңдік мәдениетіне, негізгі моральдық санаттарға сипаттама беру.

Мораль мен құқықтың, мораль мен заңның әрекет аяларын салыстыру.

Моральдың мәнін, әлеуметтік-психологиялық бейімделу проблемаларын талдап түсіндіру.

Сыртқы критерийлерді ескере отырып, тұлғаның рухани дамуына көркем әдебиет пен өнердің әсеріне бага беру.

ІҮ. ОҚЫТУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Адам құқықтарын оқытудың мектеп бағдарламасына енгізу қажеттілігі оқытуда оқушылармен жұмыс істеуге сәйкес келетін әдіс- тәсілдердің қарастырылуын талап етіп отыр. Тәжірибе дәлелдегендей, танымдық, эмоциялы құнды аспектілерді қамтыған жаңа технологияларды сабақта қолданбау мүмкін еместігін көрсетті. Бұл жаңа технологиялар:

  • Оқытудың құрылымдық-логикалық технологиясы. Бұл дидактикалық есептердің, тапсырмалардың, жағдайлардың берілуін, оны шешу жолдарын таңдау, қол жеткізген нәтижені диагностикалау мен бағалаудың кезеңдік ұйымдастыруын көрсетеді. Логикалық құрылымы қарапайымнан күрделіге, теориялықтан практикалық жағына немесе кері қарай;

  • Ойындық технологиялар. Бұл технологиялар білім үрдісіне қатысушы (мұғалім мен оқушы) субъектілердің белгілі бір сюжетті ( ойындар, ертегілер, қойылымдар, іскерлік жүздесу) анықтап, оны жүзеге асыруды қамтиды. Оқыту үрдісінде ойынның әр түрі қолданылады, олар: қызықты театрландырылған, іскерлік, рольдік компьютерлік және т.б;

  • Компьютерлік технологиялар. Бұлар « мұғалім-компьютер- оқушы» аумағында түрлі оқыту бағдарламасының көмегімен ( ақпараттық, тренингтік, бақылаушы, дамытушы) жүзеге асырылады;

  • Диалогтық технологиялар. Бұл технология коммуникативтік ортаны қалыптастыру арқылы, өзінің кеңістігін « мұғалім-оқушы», «оқушы-оқушы», «мұғалім-автор», «оқушы-автор» деңгейінде ынтымақтаса отырып, оқу-таным міндеттерін нақты қою мен шешу;

  • Тренингтік технологиялар. Оқу-таным әрекеттерінің алгоритмін анықтау, оқыту барысында берілетін типтік тапсырмалар мен міндеттерді шешудегі шешім тәсілдерінің қызмет жүйесін құрайды ( тесттер мен практикалық жаттығулар);

  • Өзін-өзі анықтау технологиясы- жеке тұлғалардың таңдау белсенділігін дамытушы және таңдау өрісінің шегін кеңейтуші ;

  • Модульдік технология- адам, табиғат, қоғамның, құқықтың өзара байланыстары мен даму заңдылықтарын тұтас қабылдауды қалыптастыруға мүмкіндік береді;

  • Оқытудың жобалау технологиясы - Бұл жеке тұлғаны дамытуға бағытталған жүйе, ол оқушылардың әлеуметтік жобаларды жасауда өз бетінше жұмыс істеу, шығармашылық қабілетін шыңдау, ортаға үнемі ой тастап отыру сияқты сапаларын ашуға көмектесіп қана қоймай, мүдделері мен қажеттіліктерін де ескеріп отыруға мүмкіндік беретін технология;

  • Интерактивті технология- оқытуды әрекет немесе өзара әрекет арқылы оқыту, ол оқушылардың өз бетінше шешім қабылдау, жеке жауапкершілік, жұппен, топпен және ұжыммен жұмыс істеуге әрекеттендіреді.

  • Ақпараттық технологиялар. Өздігінен білім алу үрдісіндегі ақпаратты шұғыл алу және оны өңдеуге мүмкіндік береді;

  • Сапаларды қалыптастыру технологиясы -ұйымдастыру және лидерлік белсенділікті дамытушы.

Оқыту үрдісінде пәндік білім мазмұнын кезеңмен меңгеруде түрлі жұмыс формаларын қамтыған интегративті сабақтар өткізу көзделіп отыр.

Құқықты оқытудың әр түрлі формалары мектептегі құқықтық білім берудің сапасын көтеруге жол ашады. Жоғарғы сыныптың оқушыларында күрделі құқықтық түсініктер, олардың қайнар көздері, құқықтың жіктелуі, адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау, адам құқықтары мен бостандықтары туралы халықаралық құжаттарды түсінуі мен оны талдай алу мүмкіндігі бар.

Жоғарыда аталған кейбір технологиялар қоғамдық пәндерді оқытуда соңғы кезде кеңінен қолданылып жүр. Оның ішінде арнаулы, адам құқықтарын оқыту курстарында қолдантылатыны да бар. Бұл фронтальды оқыту, сызбалармен жұмыс, интеллектуалды тренингтер, құқықтық казустарды шешу, моделдеу, ашық және жабық сұрақтарды құрастыру, аргументтерді таңдау, салыстырмалы анализ, «ой талқыға салу», «мозаика немесе оймышты ара», эссе жазу, шығарма, баптармен жұмыс, рефераттар, баяндамалар құрастыру, БАҚ материалдарымен жұмыс, шағын және әлеуметтік жобалар құрастыру, оқу (жеңілдетілген) соттары, викториналар, дебаттар, дискуссиялар, аукциондар мен түрлі мекемелерге бару. Жиі қолданылып жүргендері: іскерлік ойындары, сөздік диктанттар, бақылау жұмыстары, заң тақырыбына шығарма мен толғау жазу, жұппен, топпен, ұжыммен жұмыс, дөңгелек үстелдер, жобалау техникасы, шағын семинарлар мен конференциялар өткізу.

Қоғамдық білім негіздері сабақтарында  «Пікір-сайыс»  бағдарламалардың  стратегияларын   пайдаланып   өткізген   сабақтардың  әсері  мол.   Топқа  бөлінген  оқушылар өз  сұрақтарына  тынымсыз  жауап  іздейді.  Пікірталас  жастардың  білімдерін  жан –жақты  жетілдіріп,  мәдени   деңгейлерін  көтереді,  басқа   адамдарға   түсінікпен   қарап,  олардың  пікірлерімен   санасуға   үйретеді,  шешендік  өнерге   баулиды. Білім  берудің   жаңа  жүйесі  жасалып,  әлемдік  білім  беру   кеңістігіне  енуге  бағыт  алуда.  Білім  мазмұны  жаңа  үрдістік  біліктерімен  ақпаратты  қабылдау  қабілеттерінің  дамуымен  байи  түсуде -  ауызша  және  жазбаша,  телефон,  радио  байланыс – қазіргі  заманғы  компьютерлік  құралдарға  ығысып  орын  беруде. 


Похожие:

ҚОҒамдық білім негіздері iconҚОҒамдық білім негіздері
Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 09. 07. 2010 жылғы №367 бұйрығымен бекітілген
ҚОҒамдық білім негіздері iconҚОҒамдық білім негіздері
Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 09. 07. 2010 жылғы №367 бұйрығымен бекітілген
ҚОҒамдық білім негіздері iconҚазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2010 жылғы 3 қарашадағы №511 бұйрығы Жалпы білім беретін мектептерде «Дінтану негіздері»
Жалпы білім беретін мектептердің 9-сыныбына арналған «Дінтану негіздері» үлгілік білім беретін оқу бағдарламасын бекіту туралы
ҚОҒамдық білім негіздері iconҚазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
«Медициналық білім негіздері», «Жас ерекшеліктері анатомиясы, физиологиясы, гигиенасы», «Мамандыққа кіріспе»
ҚОҒамдық білім негіздері iconКертаева г. М. Педагогикалық деонтология негіздері қазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
Педагогикалық деонтология негіздері: оқу құралы. / Кертаева Ғ. – Павлодар, 2011. – 298 бет
ҚОҒамдық білім негіздері iconҚазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі
Математиканы оқытудың теориялық негіздері мамандығы бойынша жоғары кәсіби білім берудің Мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты
ҚОҒамдық білім негіздері iconҚазақстан республикасы білім және ғылым министрлігі ы. Алтынсарин атындағЫ Ұлттық білім беру академиясы қҰҚЫҚтану негіздері
Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 09. 07. 2010 жылғы №367 бұйрығымен бекітілген
ҚОҒамдық білім негіздері iconДінтану пәнінен оқулықтар тізімі
Дінтану негіздері: жалпы білім беретін мектептердің 9-сыныбына арналған оқулық./ Ғ. Есім, А. П. Әбуев. – Алматы: Білім, 2010. – 312...
ҚОҒамдық білім негіздері iconҒылыми-әдістемелік кеңесінің мәжілісінде бекітілген Х аттама № 2012 ж. 6М01150 – «Экономика және құқық негіздері»
Мемлекеттік жалпы білім беретін стандартқа сәйкес «6М011500 – Экономика және құқық негіздері» мамандығы бойынша құрастырылған. Бағдарлама...
ҚОҒамдық білім негіздері iconФ кгму 4/3-03/02 пп кгму 4/02
Силлабус «Маркетинг және менеджмент негіздері» пәні бойынша жұмыс бағдарламасының негізінде «Қоғамдық денсаулық сақтау» мамандығы...
Разместите кнопку на своём сайте:
kk.convdocs.org



База данных защищена авторским правом ©kk.convdocs.org 2012-2017
обратиться к администрации
kk.convdocs.org
Главная страница